Yakıt tüketimini ve emisyon değerlerini azaltmak için, örneğin otomatik Start-Stop sistemi gibi otomatik olarak çalışan sistemler kurulur. Araç üreticisine bağlı olarak, farklı tasarımlar ve gereksinimler mevcuttur. Bu nedenle, sık gerçekleştirilen çalıştırma işlemleri için, tek yönlü kavramalı kayış kasnağına sahip yüksek verimli alternatörler ve güçlendirilmiş yapıya sahip marş motorları monte edilir. Sadece marş ve şarj sisteminin tüm bileşenleri düzgün çalışıyorsa otomatik Start-Stop işlevi garanti edilir.
Bu sistemde, motor kontrol ünitesi (ECM) aracılığıyla şarj sisteminin akıllı bir kontrolü gerçekleştirilir. Merkezi elektronik modül (CEM) tarafından ana akü için istenen şarj voltajı talebini motor kontrol ünitesine ve buradan da alternatör kontrol ünitesine gönderilir. Gösterge panelindeki şarj kontrol lambası, CAN ağı üzerinden kontrol edilir. Aynı zamanda, motor kontrol ünitesi şarj işlemi için bir röle aracılığıyla ikincil akünün açılmasını üstlenir. İkincil akünün şarj süresi, merkezi elektronik modül tarafından hesaplanır ve motor kontrol ünitesine iletilir.
Marş dinamosu olarak da adlandırılan marş motoru, içten yanmalı motorun çalıştırılması için gereklidir. Marş motorları, başlatma işlemi sırasında, bir dişli halka aracılığıyla kısa bir süre için motora bağlanan ve motoru istenen başlangıç hızına getiren elektrik motorlarıdır. Tasarıma bağlı olarak, marş motorunun akım tüketimi yüz amperin çok üzerinde olabilir. Münferit bileşenler güçlendirilerek, marş motoru tüm servis ömrü boyunca yüksek bir çalıştırma döngüsü için tasarlanmıştır
Alternatör kontrolüne başlamadan önce, öncelikle aküler kontrol edilmelidir. Piyasada bulunan bir voltmetre ile şarj durumunun basit bir kontrolü gerçekleştirilebilir. Akünün durgun durum voltajı, doğrudan akü kutuplarındaki voltaj ölçülerek belirlenebilir. Ancak bu amaçla, araçtaki tüm elektrik yükleri önceden kapatılmalıdır. İyi bir akü 12,4 ile 13,2 volt arasında voltaj değerine sahip olmalıdır.
Ölçülen değer 12,4 voltun altındaysa, akü şarj edilmeli ve tekrar kontrol edilmelidir. Şarjdan sonra sonuç hala negatifse, akü bir akü test cihazı ile kontrol edilmeli ve gerekirse değiştirilmelidir.
Bir akünün genel durumunu daha iyi değerlendirebilmek için, örneğin BPC-Tool gibi uygun bir akü test cihazı ile akünün kontrol edilmesi tavsiye edilir. Bu sayede, akünün şarj durumu (SOC = State of Charge) ve sağlık durumu (SOH = State of Health) hakkındaki bir ifade kısa bir süre sonra görüntülenebilir. Örneğimizde olduğu gibi, her iki akü de düzgünse, alternatör testine başlanabilir.
Önce kayış tahriki ve elektrik bağlantılarının durumunu ve işlevini kontrol edin.
Ardından alternatörün voltaj beslemesini kontrol edin. Bu amaçla, uygun bir ölçüm cihazını alternatörün B+ terminaline ve alternatör üzerindeki muhafaza şasisine bağlayın. Ölçüm sonucu akü voltajına eşit olmalıdır. Burada, maksimum sapması < 0,5 volt olan akü voltajı nominal değer olarak kabul edilir. Voltaj farkı daha fazlaysa, kablo tesisatında kesintiler veya temas dirençleri gibi zayıf noktalar olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Alternatör şarj voltajının ve şarj akımının kontrol edilmesi
Alternatör gücünü ölçmek için, uygun bir ölçüm cihazı kullanın ve aşağıdaki yöntemi izleyin:
Bu esnada kontrol voltajı, nominal değerin (13,7 ila 15,0 volt) 0,5 V’tan daha fazla altına düşmemeli ve amper gücü, çalıştırılan tüm tüketicilerin toplam akım tüketiminin üzerinde olmalıdır.
Akü yönetim sistemine sahip modern araçlarda, araç üreticisine ve sisteme bağlı olarak, araçta yapılacak kontroller için farklı işlevler çağrılabilir. Örnek aracımızda, şarj sisteminde meydana gelen arızalar motor kontrol ünitesinde ve merkezi elektronik modülde tespit edilmekte ve arıza hafızasında saklanmaktadır. Alternatörün arıza teşhisi, hem motor kontrol ünitesi hem de merkezi elektronik modül aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
Ayrıca, birçok araç sistemi hızlı bir arıza teşhisi için parametreler şeklinde dijital ölçüm değerleri sağlamaktadır. Parametreler, bileşenin mevcut durumunu veya nominal ve gerçek değerlerini gösterir. Burada, örneğin IBS sensörü ve akünün şarj durumu hakkında bilgiler görüntülenebilir.
