Lastik basıncı kontrol sistemi (RDKS): Çalışma şekli, sistemlerin farklılıkları ve pratik için önemli ipuçları
2014 yılının sonundan itibaren tüm yeni araçlarda standart olarak lastik basıncı izleme sistemi bulunmaktadır. Bu sistem, düşük lastik basıncı hakkında uyarı verir ve sürücüyü artan yakıt tüketimine ve lastik hasarına karşı korur. Teknolojiyle ilgilenenler bu sayfada ilgili sistem varyantlarıyla ilgili bir dizi ayrıntı, lastik değiştirmek için pratik ipuçları ve lastik montajı sırasında dikkate alınması gereken önemli bilgiler bulacaklar.
Önemli güvenlik uyarısı
Çalışmalarında araç servislerine profesyonel destek sağlamak için, aşağıdaki teknik bilgiler ve uygulamaya yönelik ipuçları HELLA tarafından hazırlanmıştır. Bu web sitesinde sağlanan bilgiler, yalnızca uygun şekilde eğitilmiş uzman personel tarafından kullanılmalıdır.
Lasti̇k basinci İzleme si̇stemi̇
Lastik basıncı, otomobillerde önemli bir güvenlik faktörüdür. En sık karşılaşılan lastik hasarları, kademeli basınç kaybından kaynaklanır. Bu, araç sürücüleri tarafından genellikle çok geç fark edilir. Aşırı düşük bir lastik basıncı, yakıt tüketiminin artmasına ve kötü yol tutuşuna neden olur. Aynı zamanda lastik sıcaklığındaki bir artış ve daha fazla aşınma da bununla ilişkilidir. Düşük lastik basıncının bir sonucu olarak, lastik aniden patlayabilir. Bu, araç içerisindeki tüm yolcular için büyük bir güvenlik riski oluşturur. Bu nedenle, lastik basıncı izleme sistemleri (TPMS), Kasım 2014’ten bu yana AB'deki tüm yeni araçlar için zorunlu hale getirilmiştir.
Genel yedek parça satış sonrası pazarı da güçlendirme için farklı sistemler sunar. Lastik basıncı izleme sistemleri, lastik basıncını ve lastik sıcaklığını izler. TPMS, özellikle üst sınıf araçlar için bir süredir piyasadadır. ABD’de birkaç yıldır yeni araçlar için zorunludur. Bu nedenle, tüm araç servislerinin bu konuyu öğrenmesinin zamanı gelmiştir. Çünkü tekerlekleri değiştirirken bile, sistemler hakkında bilgi eksikliği TPMS’in bozulmasına neden olabilir.
Temel olarak farklı iki sistem, yani dolaylı ve doğrudan lastik basıncı izleme sistemi arasında bir ayrım yapılmaktadır.
Dolayli lasti̇k basinci İzleme si̇stemi̇
Doğrudan lasti̇k basinci İzleme si̇stemi̇
Tekerlekleri̇ / lasti̇kleri̇ takarken nelere di̇kkat edi̇lmeli̇di̇r?
Bir tekerleği veya lastiği değiştirmeden önce, araçta ne ölçüde bir TPMS bulunduğunu her zaman kontrol etmelisiniz. Bu, örneğin renkli bir supaptan, renkli bir supap kapağından, gösterge panelindeki bir sembolden veya ek bir gösterge ünitesinden (sonradan donatılmış sistemlerde) belirlenebilir. Araç kabulü sırasında müşteriye herhangi bir lastik basıncı izleme sistemi hakkında doğrudan soru sormanız ve özellikleri belirtmeniz önerilir.
Lasti̇k basinci İzleme si̇stemleri̇
| Sistem | Üretici | Açıklama | Kullanıldığı araçlar |
| TSS | Beru | Tire Safety System - dört ayrı antenli, doğrudan ölçüm yapan TPMS | Audi, Bentley, BMW, Ferrari, Land Rover, Maserati, Maybach, Mercedes, Porsche, VW, ticari araçlar |
| SMSP | Schrader, Almanya’daki satışlar: Tecma | Tek merkezi antenli, doğrudan ölçüm yapan TPMS | Citroen, Opel, Peugeot, Renault, Chevrolet, Cadillac |
| DDS | Continental Teves | Deflection Detection System (Sapma Tespit Sistemi) - Dolaylı ölçüm yapan TPMS | BMW, Mini, Opel |
| TPMS | Continental Teves | Tire Pressure Monitoring System - doğrudan ölçüm yapan TPMS | Opel |
| VDO | BMW, Citroen, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Infiniti, Jaguar, Jeep, Kia, Lada, Lancia, Land Rover, Mazda, Mercedes Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan, Peugeot, Renault, Suzuki, Tesla, Volkswagen, Volvo | ||
| Warn Air | Dunlop | Dolaylı ölçüm yapan TPMS | BMW, Mini |
| Tire Guard | Siemens VDO | Lastiklere sabit bir şekilde entegre edilmiş, pilsiz bir sensöre sahip doğrudan ölçüm yapan TPMS | Renault |
| Smar Tire | Satış ve dağıtım: Seehase | Sonradan donatım için doğrudan ölçüm yapan TPMS | Üniversal |
| X-Pressure | Pirelli | Sonradan donatım için doğrudan ölçüm yapan TPMS | Üniversal |
| Road Snoop | Nokian | Sonradan donatım için doğrudan ölçüm yapan TPMS | Üniversal |
| Magic Control | Waeco | Sonradan donatım için doğrudan ölçüm yapan TPMS | Üniversal |
Garanti yok
Beru lasti̇k güvenli̇k si̇stemi̇ (tire safety system - tss)
Beru’nun TSS sistemi, birçok araç üreticisi tarafından standart olarak araçlara takılmaktadır, ancak aksesuar veya sonradan donatım için de mevcuttur. BMW, Beru sistemine “RDC” (Lastik Basıncı Kontrolü), Mercedes ve Audi ise “Lastik Basıncı İzleme Sistemi” adını vermektedir. Dört alüminyum supap (ilave stepne lastik izleme sisteminde beş adet), tekerlek elektronik aksamı (tekerlek sensörleri), antenler ve bir kontrol ünitesinden oluşur. Tekerlek elektronik aksamı ve supap janta monte edilmiştir. Radyo alıcıları tekerlek yuvasına yerleştirilmiştir. Gösterge ünitesi, standart sistemlerde gösterge paneline entegre edilmiştir.
Bir tekerlek / lastik değişiminden sonra, tekerlek konumlarının değiştirilmesi, tekerlek sensör sisteminin değiştirilmesi veya lastik basıncında kasıtlı bir değişiklik sonrası (örn. araç tamamen yüklüyken), yeni basınçlar TSS tarafından devralınır. Bu amaçla, tüm lastikler önce belirtilen veya özel olarak seçilen basınçla doldurulmalıdır. Kalibrasyon düğmesine basılarak değerler kaydedilir. Sistem daha sonra basınçların gerçekçi olup olmadığını kontrol eder (örneğin, minimum basınç veya sol ve sağ arasındaki farklar). Tekerlekler, örneğin mevsimsel tekerlek değişimi sırasında etkilenen aracın bagajında taşınırsa, kontrol ünitesinin menzili içindedir. Değiştirilecek tekerlekler sistem tarafından zaten okunmuşsa, kontrol ünitesi her zamanki dört (stepne lastikle beş) sinyal yerine, sekiz veya dokuz sinyal alır. Bu durumda sistem “mevcut değil” bildirimi verir.
Aynı durum, boş tekerlekler veya aynı şekilde TPMS sistemine sahip başka bir aracın tekerlekleri yakın çevrede bulunduğunda da olabilir. Lütfen müşteriye daha sonra sistemin yeniden kalibre edilmesi gerektiğini hatırlatın. Standart TSS’nin kalibrasyonu araca özgüdür. Bununla ilgili talimatlar Beru’nun web sitesinde bulunabilir.
Prati̇k İpucu
Stepne de TPMS tarafından izleniyorsa, söküldükten sonra tam olarak önceki konumuna takılmalıdır. Özellikle kontrol sırasında veya hava basıncı kontrol edildikten sonra, örneğin BMW E60, E65 modellerinde, stepnenin takılmasından sonra lastik supabının tekrar saat 9 konumunda olduğundan emin olunmalıdır. Alıcı, bu konumda yalnızca vericinin sinyallerini algılar.
Özellikle Fransız araç üreticileri, Schrader’in SMSP sistemini kullanmaktadır. Bu, yalnızca bir radyo alıcısına (anten) sahip olması bakımından farklılık gösterir.
Tekerleklerin konumu, supapların renk kodlaması ile ayırt edilir:
- Yeşil halka = Ön sol
- Sarı halka = Ön sağ
- Kırmızı halka = Sol arka
- Siyah Halka = Sağ Arka
Bir lastik takıldıktan veya bir sensör değiştirildikten sonra, sadece bir antenle tekerleklerin konumundaki bir fark tespit edilemeyeceğinden veya radyo bağlantısı kesildiğinden, sensörlerin kodlanması gerekebilir. Bu sistemdeki elektronik aksamlar, araç dururken sadece 15 dakikada bir basıncı ölçtüğünden ve ölçülen değerleri sadece saatte bir kontrol ünitesine ilettiğinden, bir arıza teşhis cihazına ek olarak kodlama için “supap uyarıcı” adı verilen bir sistem gereklidir.
Tekerlek sensörü sisteminin radyo sinyalleri aracılığıyla ölçülen değerleri kontrol ünitesine iletmesini talep eder.
Prati̇k İpucu
Tekerlekler söküldükten sonra (örn. fren onarımı sırasında), orijinal konumlarına yeniden takılmalıdır. Aksi takdirde, TPMS’de görüntüleme hataları ortaya çıkabilir (örn. Renault Laguna 2).
Neredeyse tüm lastik basıncı izleme sistemleri için iletim, 433 MHz frekans aralığında gerçekleşir. Bununla birlikte, bu frekans aralığı örneğin kablosuz cihazlar, kablosuz kulaklıklar, alarm sistemleri ve garaj kapısı sürücüleri tarafından da kullanılır. TPMS’de herhangi bir arıza varsa, lütfen bunu dikkate alın. Mevcut gelişme, sadece tekerlek alt yapısına yapıştırılmış veya lastiğe entegre edilmiş pilsiz küçük aktif sistemlere (transponder teknolojisi) yöneliktir. Bu sistemler, parazite çok duyarlı olmayan 2,4 GHz aralığında çalışır ve sıcaklık ve basınç değerlerine ek olarak yol durumu ve aşınma durumu gibi diğer bilgileri de kaydedebilir.
Günümüzde, lastik basıncı izleme sistemleri, ABS veya klima sistemi . gibi araç donanımlarının doğal bir parçasıdır.
Tüm bu izleme teknolojilerinde sadece bir şey unutulmamalıdır. Bir TPMS, hava basıncını otomatik olarak düzeltmez ve lastiğin yaşı veya diş derinliği hakkında herhangi bir bilgi sağlamaz. Bu nedenle, araç ve yol arasındaki en önemli bağlantı olan lastiklerin düzenli olarak kontrol edilmesi, gelecekte de vazgeçilmez olmaya devam edecektir.
Doğrudan lastik basıncı izleme sistemi - Örnek Mercedes-Benz W212 E350
Aşağıdaki bilgiler, doğrudan lastik basıncı izleme sistemine sahip bir Mercedes-Benz W 212 E350 üzerinde örnek olarak gösterilmiştir. Bu aracın dört tekerleğine de sensörler yerleştirilmiştir ve bu sensörler lastik basıncını bir üst seviyedeki kontrol ünitesine iletir. Lastik basıncı izleme sistemi, tekerlek hız sensörlerinden gelen verileri kullanarak lastik basıncını izler. Lastiklerden birinde basınç düşüşü tespit edilirse, çok işlevli ekranda “lastik basınç kaybı” olduğunu belirten bir bildirim ile sürücüler görsel olarak uyarılır.
Lastik basıncının sistemde ayarlanması ve kaydedilmesi
Aşağıdaki durumlarda sistemde lastik basınç değerlerinin temel bir ayarının yapılması gerekir:
- Bir lastik basıncı izleme sistemi uyarı mesajı etkinleştirilmiştir.
- Lastik basıncı değiştirilmiş veya ayarlanmıştır.
- Lastikler veya tekerlekler değiştirilmiş veya yenilenmiştir.
- Pil bağlantısı kesilmiş veya değiştirilmiştir.
Ekranda aşağıdaki uyarı mesajları görüntülenir:
- “Lastik basıncını düzeltin”. En az bir lastiğin lastik basıncı çok düşük ve zaman zaman yeniden şişirilmesi gerekiyor
- “Lastikleri kontrol edin”. Bir veya daha fazla lastikteki lastik basıncı önemli ölçüde düştü
- “Dikkat, lastikler hasarlı”. Bir veya daha fazla lastikteki lastik basıncı aniden önemli ölçüde düştü
Uyarı!
Bu bağlamda, lütfen her zaman araç üreticisinin ilgili bakım ve onarım talimatlarına uyun!
Dolaylı lastik basıncı izleme sistemi - Örnek Mazda CX-5
Aşağıdaki bilgiler, dolaylı lastik basıncı izleme sistemine sahip bir Mazda CX-5 üzerinde örnek olarak gösterilmiştir. Sistem, dört tekerleğin de lastik basıncını kaydeder. ABS kontrol ünitesi, tekerlek hız sensörlerinden gelen verilere dayanarak lastik basıncını belirler. Bir lastikte basınç düşüşü tespit edilirse, sürücü görsel ve sesli olarak uyarılır. Sistemin doğru şekilde çalışmasını garanti etmek için sistem, belirtilen lastik basıncı ile başlatılmalıdır.
Lastik basıncının sistemde ayarlanması ve kaydedilmesi
Aşağıdaki durumlarda, sistem yeniden başlatılmalıdır.
- Lastik basıncı düzeltilmişse.
- Bir lastik değiştirilmişse.
- Lastiklerin yeri değiştirilmişse.
- ABS kontrol ünitesi değiştirilmiş veya bağlantısı kesilmişse.
- Pil bağlantısı kesilmiş veya değiştirilmişse.
- Lastik basıncı izleme sistemi (TPMS) uyarı lambası yanıyorsa.
Arıza nedenleri
Sistem, lastik durumundaki değişiklikleri kaydedebildiğinden, aşağıdaki durumlarda bir uyarı mesajı verilebilir.
- Lastik hava basıncı, belirtilen değerin çok üzerinde ayarlanmışsa
- Tekerlek ve lastik kombinasyonu araç üreticisi tarafından belirtilen özellikleri karşılamıyorsa
- Yer tasarruflu bir stepne veya kar zincirleri kullanılıyorsa
- Çok virajlı rotalarda agresif sürüş tarzı, ani hızlanma veya frenleme
- Aracın bir tarafını aşırı yükleme nedeniyle tek taraflı yüklenme
Uyarı!
Bu bağlamda, lütfen her zaman araç üreticisinin ilgili bakım ve onarım talimatlarına uyun!
Lasti̇k basinci İzleme hakkindaki̇ ab mevzuati
Strazburg’daki Avrupa Parlamentosu, Avrupa’da motorlu araçların tip onayının kolaylaştırılmasına yönelik Komisyon’un bir yönetmelik teklifini (AT No. 661/2009) 10 Mart 2009 tarihinde resmen kabul etmiştir. Bu yönetmelik ayrıca, lastik basıncı izleme sistemleri (TPMS) de dahil olmak üzere, kanıtlanmış teknolojilerin zorunlu olarak kullanılmasını da öngörmüştür. “M1 / M1G sınıfındaki araçlar, optimum yakıt tüketimi ve yol güvenliği açısından herhangi bir lastikte basınç kaybı meydana geldiğinde sürücüye araç içi uyarı verebilen doğru bir lastik basıncı izleme sistemi ile donatılmalıdır. Uygulama süreci aşamalı olarak gerçekleştirildi: Kasım 2012’den itibaren tüm yeni tip onayı verilmiş araç tiplerinde bir lastik basıncı izleme sistemi zorunlu hale geldi ve bu, Kasım 2014’ten itibaren tüm yeni tescil edilen araçlar için geçerlidir.
Bu makale sizin için ne kadar yararlı?
Başarılı
Başarılı
Başarılı
Başarılı
Hata
Lütfen beğenmediğiniz şeyleri bize bildirin.
Geri bildiriminiz için teşekkür ederiz!
Yanlış Captcha
Bir sorun oluştu
Şunlar da ilginizi çekebilir
