Jaką rolę odgrywa Body Control Module (BCM) w sterowaniu nowoczesnymi lampami tylnymi?

Body Control Module (BCM) steruje funkcjami oświetlenia nowoczesnych lamp tylnych i je monitoruje. Przetwarza sygnały wejściowe z różnych przełączników i sterowników oraz uruchamia odpowiednią funkcję oświetlenia. W zależności od architektury pojazdu moduł BCM monitoruje również sterownik oświetlenia pod kątem zwarć, przerwanych przewodów lub niedopuszczalnego poboru prądu, a wykryte błędy zapisuje w pamięci błędów.

Dlaczego pomiar napięcia w nowoczesnych lampach tylnych często już nie wystarcza?

Często sam pomiar napięcia nie wystarcza, ponieważ nowoczesne lampy tylne są sterowane i monitorowane elektronicznie. W związku z tym nie zawsze można jednoznacznie ocenić rzeczywisty stan pracy. Aby uzyskać wiarygodną diagnozę, należy dodatkowo przeanalizować zawartość pamięci błędów, parametry oraz wyniki testów nastawników. W zależności od sposobu sterowania warto również przeprowadzić kontrolę sygnału za pomocą oscyloskopu.

Po czym można rozpoznać, czy przyczyną awarii lampy tylnej jest sterownik, czy też sama lampa?

Systematyczna diagnostyka pomaga precyzyjnie zawęzić zakres poszukiwań przyczyny błędu. Pamięć błędów, parametry oraz testy nastawników wskazują, czy sterownik prawidłowo steruje lampą tylną. Jeśli na złączu występuje prawidłowy sygnał sterujący, przyczyną usterki jest często lampa tylna. W przypadku braku sygnału sterującego należy sprawdzić sterownik, zasilanie, połączenia uziemienia oraz ułożenie przewodów.

Dlaczego po wymianie lampy tylnej mogą wystąpić usterki?

Po wymianie lampy tylnej w zależności od modelu pojazdu mogą być wymagane dodatkowe czynności. Nie każdy sterownik automatycznie rozpoznaje nową lampę lub samodzielnie zastosowuje jej konfigurację. W zależności od architektury pojazdu może zaistnieć konieczność przeprowadzenia kodowania, parametryzacji lub inicjalizacji. Jeśli czynności te nie zostaną przeprowadzone, wpisy w pamięci błędów mogą pozostać, a niektóre funkcje oświetlenia mogą być ograniczone.

Czy można naprawić poszczególne segmenty LED w lampie tylnej?

W większości przypadków nie przewiduje się naprawy poszczególnych segmentów LED. Nowoczesne lampy tylne mają budowę kompaktowych podzespołów składających się ze źródła światła, elektroniki i elementów optycznych. Wiele lamp jest trwale zamkniętych lub zaklejonych w obudowie, dlatego w przypadku naprawy najczęściej wymienia się cały zespół lampy zgodnie z wytycznymi producenta.

Jaki wpływ na działanie lamp tylnych mogą mieć uszkodzone złącza lub korozja?

Uszkodzone złącza lub korozja nie zawsze powodują całkowitą awarię lampy tylnej. Na początku często pojawiają się sporadyczne zakłócenia działania, różnice w jasności lub pojedyncze zakłócenia funkcji oświetlenia. Dlatego przed podjęciem decyzji o wymianie lampy lub sterowników podczas diagnostyki zawsze należy sprawdzić, czy złącza są dobrze zamocowane, czy nie ma śladów korozji, uszkodzeń ani wilgoci.

Nowoczesne lampy tylne – budowa, technologie i diagnostyka

Nowoczesne lampy tylne: lampy tylne ewoluowały od prostych układów żarówek do skomunikowanych elektronicznie systemów oświetlenia, które oprócz funkcji sygnalizacyjnej spełniają również wymagania w zakresie komfortu, bezpieczeństwa i estetyki.
Nowoczesne technologie oświetlenia: technologie LED, OLED i FlatLight, a także różne koncepcje optyczne umożliwiają uzyskanie jednolitych powierzchni świetlnych, indywidualnych charakterystyk świetlnych oraz precyzyjnego rozkładu światła przy niewielkiej głębokości zabudowy.
Skomunikowanie elektroniczne: nowoczesne lampy tylne są sterowane przez sterowniki nadwozia i sterowniki oświetlenia, a dzięki ich wzajemnej integracji umożliwiają dynamiczne funkcje oświetlenia oraz dodatkowe funkcje zwiększające komfort i bezpieczeństwo.
Typowe wskazówki diagnostyczne: uszkodzenia, wilgoć, uszkodzone złącza, różnice w jasności lub niedziałające segmenty LED już podczas kontroli wzrokowej i funkcjonalnej dostarczają ważnych wskazówek dotyczących ewentualnych usterek elektrycznych lub elektronicznych.
Systematyczna diagnostyka usterek: system diagnostyczny wspiera warsztat dzięki odczytowi pamięci błędów, analizie parametrów oraz sterowaniu podzespołami, pomagając w precyzyjnym zawężaniu zakresu wyszukiwania usterki w sterowaniu, zasilaniu, okablowaniu lub komunikacji między sterownikami.

Poniższe informacje i porady praktyczne zostały przygotowane przez firmę HELLA w celu zapewnienia profesjonalnego wsparcia dla warsztatów samochodowych. Informacje udostępnione na tej stronie internetowej powinny być wykorzystywane tylko przez odpowiednio wykwalifikowany personel.

Lampa tylna należy do najważniejszych przyrządów sygnalizacyjnych pojazdu. Informuje innych uczestników ruchu drogowego o położeniu pojazdu, hamowaniach i zmianach kierunku jazdy, w znacznym stopniu przyczyniając się w ten sposób do zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci technologia tylnych świateł ulegała ciągłemu rozwojowi. Z prostych rozwiązań opartych na żarówkach rozwinęła się do nowoczesnych systemów oświetlenia wykorzystujących technologię LED, sterowanie elektroniczne oraz indywidualne efekty świetlne. Dzięki temu nie tylko poszerzyły się możliwości w zakresie techniki oświetleniowej, lecz także zmieniły się wymagania dotyczące diagnostyki i wykrywania usterek.

Poniższy artykuł przedstawia rozwój nowoczesnych technologii lamp tylnych – od żarówek przez systemy LED i OLED aż po najnowsze koncepcje oświetleniowe. Ponadto omówiono też montaż, skomunikowanie i diagnostykę nowoczesnych lamp tylnych w codziennej pracy warsztatu.

Wymagania w zakresie nowoczesnych lamp tylnych

W ostatnich dziesięcioleciach wymagania względem lamp tylnych niezwykle się zmieniły. Oprócz samej funkcji sygnalizacyjnej ważną rolę odgrywają obecnie również takie czynniki jak stylistyka pojazdu, przestrzeń montażowa oraz integracja dodatkowych funkcji oświetlenia. W związku z tym nowoczesne lampy tylne wyróżniają się znacznie bardziej złożoną konstrukcją niż wcześniejsze systemy oparte na żarówkach.

Jednocześnie rosną wymagania dotyczące konstrukcji lamp tylnych. Indywidualne sygnatury świetlne mają coraz większy wpływ na wygląd nowoczesnych pojazdów i doprowadziły do opracowania nowych koncepcji oświetlenia, takich jak światłowody, trójwymiarowe elementy świetlne czy płaskie systemy oświetlenia.

Jednocześnie w lampach tylnych coraz częściej stosuje się elektronikę. Nowoczesne systemy oświetlenia są często zintegrowane z siecią pojazdu i sterowane oraz monitorowane za pomocą sterowników. Dzięki temu pojawiają się dodatkowe możliwości w zakresie funkcji oświetlenia i diagnostyki. Jednocześnie jednak rosną również wymagania dotyczące wykrywania usterek w codziennej pracy warsztatu.

Rozwój technologii lamp tylnych

Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci lampa tylna ewoluowała z prostego urządzenia sygnalizacyjnego do złożonego systemu oświetlenia. Podczas gdy dawniej do różnych funkcji świateł stosowano głównie żarówki, obecnie wykorzystuje się różne technologie oświetlenia i rozwiązania optyczne. Rozwój ten obejmuje zarówno klasyczne żarówki, jak i systemy LED oraz OLED, a także nowoczesne technologie oświetlenia płaskiego.

Pierwsze lampy tylne LED

Wraz z wprowadzeniem technologii LED pod koniec lat 90. ubiegłego wieku nastąpiła zasadnicza zmiana w budowie lamp tylnych. Podczas gdy wcześniej stosowano głównie żarówki, pierwsze funkcje oświetlenia zaczęto w coraz większym stopniu realizować za pomocą diod luminescencyjnych.

Pierwsze lampy tylne LED często składały się z kilku pojedynczych diod LED, które były umieszczone w sposób bezpośrednio widoczny. W ten sposób powstał charakterystyczny dla wielu pojazdów wzór optyczny z widocznymi pojedynczymi punktami. W porównaniu z żarówką technologia LED otworzyła nowe możliwości w zakresie projektowania i rozmieszczania funkcji świateł.

Wraz z rosnącą popularnością technologii LED wzrosły również wymagania w zakresie rozsyłu światła. Celem było zmniejszenie widoczności poszczególnych punktów świetlnych i uzyskanie jak najbardziej jednolitego efektu świetlnego. W ten sposób powstały różne systemy optyczne, takie jak światłowody i koncepcje oświetlenia płaskiego.

Technologie światłowodowe i moduły LED

Wraz z rozwojem technologii LED pojawiły się nowe możliwości projektowania lamp tylnych. Zamiast pojedynczych widocznych punktów świetlnych coraz większą uwagę zaczęto zwracać na jednolite powierzchnie świetlne i ciągłe kontury świetlne.

Aby uzyskać ten efekt, w nowoczesnych lampach tylnych diody LED często łączy się z optycznymi układami światłowodowymi. Światło wytwarzane przez diody LED jest przy tym kierowane wewnątrz przezroczystych elementów optycznych i równomiernie rozpraszane na żądanej powierzchni świetlnej. Dzięki temu można tworzyć wąskie paski świetlne, trójwymiarowe obrazy świetlne lub wielkopowierzchniowe obszary świetlne.

Jednocześnie systemy optyczne były stale udoskonalane. Oprócz klasycznych koncepcji reflektorów obecnie stosuje się między innymi światłowody pryzmatyczne, rozwiązania typu Glowing Body czy tak zwane systemy EdgeLight. Celem tych rozwiązań jest jak najbardziej równomierny rozsył światła oraz duża swoboda projektowania przy tworzeniu nowoczesnych lamp tylnych.

Zastosowana optyka wpływa zarówno na wygląd, jak i na rozkład światła w lampie tylnej. Podstawą wszystkich systemów jako właściwe źródło światła pozostaje jednak dioda LED. Elementy optyczne mają decydujący wpływ na sposób, w jaki światło jest kierowane wewnątrz lampy i rozpraszane na żądaną powierzchnię świetlną.

Koncepcja optyczna	Zasada działania	Typowy efekt świetlny
Koncepcja reflektora	Rozkład światła za pomocą powierzchni odbłyśników	Sygnatury świetlne w postaci punktów lub segmentów
Światłowód pryzmatyczny	Rozsył światła wewnątrz prętowego światłowodu z oddawaniem światła za pośrednictwem pryzmatów	Liniowe sygnatury świetlne
Glowing Body	Równomierne oddawanie światła przez trójwymiarowy element świetlny	Trójwymiarowe, równomiernie świecące powierzchnie lub bryły
Edgelight	Rozsył światła wewnątrz światłowodu z wylotem światła na przedniej krawędzi	Wąskie kontury świetlne i precyzyjne linie świetlne

Dynamiczne funkcje oświetlenia

Wraz z rosnącą popularnością lamp tylnych LED pojawiły się nowe możliwości w zakresie prezentacji funkcji oświetlenia. Diodami LED można sterować elektronicznie, dlatego można selektywnie włączać poszczególne segmenty świetlne lub regulować ich jasność.

Dzięki temu po raz pierwszy udało się zrealizować dynamiczne funkcje oświetlenia. Znanym przykładem są dynamiczne kierunkowskazy, w których funkcja migania jest odtwarzana przez kolejne włączanie się kilku segmentów świetlnych w wybranym kierunku jazdy. Dzięki elektronicznemu sterowaniu nowoczesnymi lampami tylnymi możliwe stało się również tworzenie indywidualnych efektów świetlnych, a także inscenizacji świetlnych podczas odblokowywania lub blokowania pojazdu.

Oprócz aspektów estetycznych dynamiczne funkcje oświetlenia zwiększają widoczność pojazdów w ruchu drogowym. Jednocześnie wzrosły wymagania w zakresie sterowania elektronicznego oraz integracji lamp tylnych z architekturą pojazdu.

Lampy tylne OLED

Wraz z wprowadzeniem technologii OLED (Organic Light Emitting Diode) rozwój nowoczesnych lamp tylnych rozszerzył się o kolejną koncepcję oświetlenia. W przeciwieństwie do diod LED, których światło jest rozpraszane za pomocą układów optycznych, elementy OLED same generują równomierne i płaskie promieniowanie świetlne.

Dzięki temu można uzyskać wyjątkowo jednolite powierzchnie świetlne o niewielkiej głębokości zabudowy. Poszczególnymi segmentami OLED można ponadto sterować osobno, co pozwala na tworzenie różnych efektów świetlnych i animacji. Daje to dodatkowe możliwości projektowania, a jednocześnie stawia wyższe wymagania względem konstrukcji i elektroniki lampy tylnej.

Technologia FlatLight

Dzięki technologii FlatLight opracowano nową koncepcję optyczną lamp tylnych opartą na diodach LED. W rozwiązaniu tym technologia FlatLight wykorzystuje struktury mikrooptyczne do precyzyjnego rozprowadzania światła generowanego przez diody LED po całej świecącej powierzchni w ramach wyjątkowo płaskiego elementu optycznego.

Struktury mikrooptyczne wykorzystywane do rozsyłu światła są mniejsze niż ziarenko soli. Dzięki temu światło można równomiernie rozprowadzać po świecącej powierzchni wewnątrz płaskiego elementu optycznego.

W odróżnieniu od technologii OLED właściwym źródłem światła pozostaje dioda LED. W ten sposób FlatLight wykorzystuje typowe właściwości nowoczesnych diod LED i łączy z niezwykle płaską konstrukcją optyczną. Dzięki temu można uzyskać jednolite powierzchnie świetlne przy jednocześnie niewielkiej głębokości zabudowy.

Technologia FlatLight jest obecnie stosowana również w pojazdach seryjnych. Przykładem zastosowania seryjnego jest Nissan Qashqai, którego lampy tylne wyposażono w elementy FlatLight. W ten sposób FlatLight stanowi kolejny etap rozwoju nowoczesnych lamp tylnych LED.

Od źródła światła do systemu elektronicznego

Skomunikowanie nowoczesnych lamp tylnych

Nowoczesne lampy tylne LED stanowią obecnie nieodłączny element elektroniki pojazdów. Sterowanie nimi odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem sterownika nadwozia, na przykład Body Control Module (BCM). Moduł ten przetwarza różne sygnały wejściowe i steruje poszczególnymi funkcjami oświetlenia w zależności od sytuacji na drodze.

Do sygnałów wejściowych zalicza się między innymi naciśnięcie pedału hamulca, włączenie kierunkowskazu lub włączenie biegu wstecznego. Ponadto sterowniki wymieniają informacje za pośrednictwem systemów magistrali pojazdu. W ten sposób sygnały ze sterownika ABS/ESP mogą być na przykład wykorzystywane do sterowania funkcją sygnału zatrzymania awaryjnego (ESS). W zależności od wyposażenia pojazdu za sterowanie poszczególnymi funkcjami oświetlenia mogą odpowiadać dodatkowe sterowniki. Skomunikowanie sterowników umożliwia nie tylko sterowanie funkcjami oświetlenia, lecz także precyzyjną diagnostykę usterek elektrycznych i elektronicznych.

Sygnały wejściowe	Informacje o sterownikach	Funkcje lampy tylnej
1 Przełącznik kierunkowskazów	5 Sterownik silnika	8 Światło hamowania
2 Przełącznik biegu wstecznego	6 Sterownik poduszki powietrznej	9 Światło cofania
3 Włącznik światła	7 Sterownik ABS/ESC	10 Światło pozycyjne
4 Przełącznik świateł hamowania		11 Kierunkowskaz
		12 Tylna lampa przeciwmgielna

Funkcje zapewniające komfort i bezpieczeństwo

Wraz z rosnącym stopniem skomunikowania nowoczesnych pojazdów rozszerzył się również zakres funkcji lamp tylnych. Oprócz klasycznych funkcji oświetlenia, takich jak światła tylne, światła hamowania, kierunkowskazy czy światła cofania, nowoczesne lampy tylne LED obsługują obecnie różne funkcje zwiększające komfort i bezpieczeństwo. Sterowanie odbywa się w zależności od aktualnej sytuacji na drodze oraz informacji dostarczanych przez sterowniki nadrzędne.

Powszechnie stosowaną funkcją bezpieczeństwa jest funkcja sygnału zatrzymania awaryjnego (ESS). W przypadku wykrycia gwałtownego hamowania światła hamowania – w zależności od producenta pojazdu – na przykład świecą jaśniej lub wyraźnie migają, aby dodatkowo ostrzec kierowców jadących z tyłu. Sposób realizacji tej funkcji zależy od konkretnej architektury pojazdu i systemu oraz od obowiązujących przepisów ustawowych.

Ponadto wiele pojazdów jest wyposażonych w funkcje zwiększające komfort, takie jak funkcje światła powitalnego i pożegnalnego. Podczas odblokowywania lub opuszczania pojazdu wybrane funkcje oświetlenia są automatycznie aktywowane lub uzupełniane krótkimi animacjami świetlnymi. Ponadto w wielu pojazdach stosuje się dynamiczne kierunkowskazy. W tym przypadku steruje się kolejno kilkoma segmentami LED, co daje dynamiczny efekt migania.

Nowoczesne technologie oświetlenia, takie jak OLED czy FlatLight, umożliwiają ponadto tworzenie bardziej złożonych efektów świetlnych, a także animacji świetlnych. Dzięki temu dodatkowe funkcje świetlne można połączyć z klasycznymi funkcjami oświetlenia lampy tylnej.

Diagnostyka w codziennej pracy warsztatu

Kontrola wzrokowa i kontrola działania

Diagnoza nowoczesnych lamp tylnych rozpoczyna się od kontroli wzrokowej i kontroli działania w pojeździe. Już na tym etapie można rozpoznać wiele objawów błędów bez konieczności stosowania urządzeń pomiarowych lub diagnostycznych. Oprócz sprawdzenia, czy obudowa lampy nie została uszkodzona, należy również sprawdzić, czy złącza wtykowe, przewody oraz uszczelki nie są uszkodzone lub czy nie doszło do przedostania się wilgoci.

Następnie należy sprawdzić wszystkie funkcje oświetlenia. Są to między innymi takie funkcje jak światło tylne, światło hamowania, kierunkowskazy, światło cofania oraz tylne światło przeciwmgielne. W przypadku pojazdów wyposażonych w rozszerzone funkcje oświetlenia dodatkowo zaleca się sprawdzenie, czy dynamiczne kierunkowskazy, funkcje światła powitalnego i pożegnalnego, a także ewentualne animacje świetlne działają prawidłowo. Nieregularności w obrazie świateł samochodowych, różnice w jasności lub pojedyncze niedziałające segmenty LED mogą stanowić pierwsze oznaki usterek elektrycznych lub elektronicznych.

Film

W tym filmie przyjrzymy się różnym typom lamp tylnych i pokażemy, czym różnią się technologie oświetlenia pod względem budowy, sposobu rozsyłu światła oraz wyglądu.

Diagnoza za pomocą systemu diagnostycznego

Nowoczesne lampy tylne są zintegrowane z siecią pokładową pojazdu i, w zależności od architektury pojazdu, sterowane za pośrednictwem sterownika sieci pokładowej lub innych sterowników oświetlenia. Za pomocą systemu diagnostycznego można sprawdzić wpisy w pamięci błędów, aktualne stany pracy oraz poszczególne funkcje oświetlenia. Dzięki temu można precyzyjnie zawęzić zakres poszukiwania przyczyny błędu, zanim zostaną przeprowadzone dalsze kontrole elektryczne lub elektroniczne.

Odczyt pamięci błędów

Przy użyciu systemu diagnostycznego można odczytać i skasować kody błędów zapisane w danych sterownikach. Wpisy w pamięci błędów dostarczają wstępnych wskazówek dotyczących tego, czy wystąpiła usterka w układzie sterowania lampami tylnymi, w zasilaniu, w okablowaniu lub w komunikacji między modułami sterującymi. Przed skasowaniem pamięci błędów należy udokumentować wpisy i ocenić w kontekście zgłoszonej usterki pojazdu.

Odczyt i analiza parametrów

Za pomocą funkcji odczytu parametrów można wyświetlać w czasie rzeczywistym aktualne stany pracy oraz sygnały wejściowe sterowania lampy tylnej. W zależności od producenta pojazdu można odczytać na przykład stan włączenia świateł pozycyjnych, świateł hamowania lub tylnych świateł przeciwmgielnych, a także inne informacje o stanie pojazdu. Porównując te parametry z włączonymi funkcjami oświetlenia, można sprawdzić, czy sterownik przetwarza odpowiednie sygnały i prawidłowo steruje lampą tylną.

Sterowanie podzespołami

Za pomocą sterowania podzespołami można precyzyjnie sterować pojedynczymi lampami lub grupami lamp. W ten sposób można sprawdzić, czy sterownik nadrzędny prawidłowo steruje odpowiednimi wyjściami oraz czy lampa tylna działa prawidłowo. Diagnostyka nastawników pomaga w precyzyjnym zawężeniu zakresu błędów w sterowaniu, okablowaniu lub w lampie tylnej.

Wnioski

Rozwój lampy tylnej pokazuje przemianę z czysto sygnalizacyjnego elementu w skomunikowany system elektroniczny. Nowoczesne technologie oświetlenia, takie jak LED, OLED czy FlatLight, poszerzają możliwości projektowania oświetlenia i zapewniają dodatkowe funkcje zwiększające komfort oraz bezpieczeństwo. Wraz z postępującą digitalizacją i sieciowością pojazdów lampy tylne w przyszłości będą jeszcze mocniej zintegrowane z architekturą pojazdu i w coraz większym stopniu staną się elementem inteligentnych systemów oświetlenia i komunikacji. W ten sposób stają się coraz ważniejszym elementem nowoczesnych koncepcji pojazdów.

Więcej informacji na temat systemów oświetlenia pojazdów, technologii oświetlenia i metod diagnostycznych jest dostępnych na naszej stronie tematycznej poświęconej oświetleniu pojazdów w serwisie HELLA Tech World:

https://www.hella.com/techworld/de/technik/beleuchtung/

Różne możliwości diagnostyczne przedstawiono na przykładzie testera diagnostycznego mega macs S20. Zakres kontroli i dostępnych funkcji mogą się różnić w zależności od marki pojazdu i są zależne od konfiguracji sterownika. Schematy, rysunki, zdjęcia i opisy mają tylko charakter poglądowy oraz opisowy i nie mogą być wykorzystywane jako podstawa naprawy danego pojazdu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Nie, w niczym mi nie pomógł

Tak, okazał się pomocny

Wyszukiwarka części zamiennych

Nr OE Ręczna identyfikacja pojazdu Części uniwersalne

Wyszukiwarka części zamiennych

Prosta identyfikacja pojazdu za pomocą numeru KBA Określ części zamienne za pomocą numerów OE Szczegółowe informacje o produkcie Znajdź najbliższego dystrybutora