E-mobilność w codziennej pracy warsztatu: nowe technologie, wymagania względem bezpieczeństwa i szanse dla specjalistycznych warsztatów

Warsztat pracuje nad pojazdem elektrycznym: diagnostyka wysokiego napięcia, urządzenia pomiarowe, rękawice izolacyjne i środki ochrony indywidualnej do bezpiecznego odłączenia napięcia w ramach czynności związanych z elektromobilnością w warsztacie.

E-mobilność zmienia codzienną pracę warsztatu: nowe technologie, układy wysokiego napięcia i skomunikowane komponenty niosą ze sobą nowe wymagania – a jednocześnie otwierają nowe możliwości dla warsztatów.
Bezpieczeństwo jest najważniejsze: dokładne wytyczne, środki ochrony indywidualnej i jasne procesy odgrywają kluczową rolę pod względem bezpiecznej pracy przy układach wysokiego napięcia.
Różne typy pojazdów – od pojazdów z napędem typu mild-hybrid po pojazdy o napędzie akumulatorowym – wymagają różnych strategii diagnostycznych, znajomości systemów i procedur.
Poziomy kwalifikacji regulują obowiązki: precyzyjnie określają, kto jest upoważniony do wykonywania czynności przy układzie wysokiego napięcia – od prostych czynności po prace pod napięciem.
Dobrze przygotowane stanowisko pracy: sprawdzone narzędzia, odpowiednie środki ochrony indywidualnej i jasno sprecyzowane wytyczne producenta stanowią podstawę efektywnej i profesjonalnej pracy przy pojazdach elektrycznych.

Dlaczego elektromobilność staje się kluczową kompetencją dla nowoczesnych warsztatów?

E-mobilność już dawno zadomowiła się w codziennej pracy warsztatu: Na rynku pojawia się coraz więcej pojazdów hybrydowych i w pełni elektrycznych. Dla firm oznacza to nowe technologie, nowe wymagania w zakresie bezpieczeństwa i nowe kompetencje, lecz również nowe możliwości. Układy wysokiego napięcia, skomunikowane sterowniki i specjalne systemy zarządzania temperaturą wymagają ustrukturyzowanych procesów diagnostycznych i przeszkolonego personelu. Jednocześnie pozostało wiele sprawdzonych podzespołów niskonapięciowej sieci pokładowej, które nadal będą wykorzystywane w pojazdach elektrycznych i hybrydowych.

Co mobilność elektryczna oznacza dziś dla warsztatów – nowe zadania, zagrożenia i możliwości

E-mobilność od dawna jest czymś więcej niż tylko tematem przyszłości i w coraz większym stopniu definiuje codzienną pracę warsztatu. Wraz z rosnącą liczbą pojazdów elektrycznych we wszystkich segmentach – od małych samochodów po samochody dostawcze, rośnie zapotrzebowanie na wykwalifikowanych specjalistów, którzy potrafią bezpiecznie i profesjonalnie testować i naprawiać układy elektryczne.

Dla warsztatów oznacza to, że wyszukiwanie błędu oraz bezpieczna obsługa podzespołów wysokiego napięcia to nowe priorytety w diagnostyce pojazdów. Jednocześnie znane procedury, narzędzia i sekwencje testowania nadal pozostają istotne. Wiele znanych systemów, takich jak niskonapięciowa sieć pokładowa, układ klimatyzacji, oświetlenie czy elektronika układu jezdnego, nie traci na swoim znaczeniu. Mimo to warto zauważyć, że istnieje ścisły związek między układami wysokiego i niskiego napięcia w pojazdach zelektryfikowanych. Podstawowe zrozumienie architektury układu elektrycznego jest w związku z tym również wymagane do rutynowej pracy, aby umożliwić prawidłową ocenę zależności istotnych dla bezpieczeństwa. Warsztaty, które z odpowiednim wyprzedzeniem dostosowują się do zmian zapoczątkowanych przez elektromobilność, zapewniają sobie konkurencyjność.

Decydujące znaczenie mają tutaj trzy czynniki:

Świadomość bezpieczeństwa: prace przy układach wysokiego napięcia wymaga specjalnych procedur, środków ochrony indywidualnej, a także odpowiednich narzędzi i wyposażenia warsztatu.
Kompetencje w zakresie diagnostyki: układy elektryczne i elektroniczne należy rozpatrywać i rozumieć jako całość.
CDokształcanie: szkolenia oraz informacje techniczne stanowią podstawę bezpiecznych i wydajnych napraw.

Dlaczego elektromobilność staje się niezbędna – rozwój techniczny i czynniki środowiskowe w skrócie

Elektromobilność stanowi odpowiedź na globalne wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi i ograniczoną dostępnością paliw kopalnianych. Celem jest sprawienie, że mobilność stanie się bardziej zrównoważona oraz zmniejszenie zależności od paliw konwencjonalnych. Pojazdy elektryczne nie emitują spalin , a zatem w istotny sposób przyczyniają się do poprawy jakości powietrza. Ponadto elektryfikacja układu napędowego umożliwia bardziej efektywne wykorzystanie energii, ponieważ silniki elektryczne są znacznie wydajniejsze niż silniki spalinowe.

Ponadto elektromobilność wspiera innowacje technologiczne i wzmacnia nowe łańcuchy produkcyjne. Rozwój technologii akumulatorów, oprogramowania, infrastruktury ładowania i recyklingu tworzy nowe obszary produkcji i usług. Tym samym elektromobilność ma znaczący wkład w transformację przemysłu motoryzacyjnego, a jednocześnie znajduje się w centrum zrównoważonego i zorientowanego na przyszłość rozwoju transportu.

Typy pojazdów elektrycznych w skrócie – różnice, właściwości i napięcia układu

W branży motoryzacyjnej elektromobilność obejmuje różne koncepcje pojazdów, które różnią się pod względem konstrukcji i rodzaju zasilania elektrycznego. Podsumowanie najważniejszych typów pojazdów.

Typ pojazdu	Napięcie układu	Główne cechy
Mild-Hybrid (MHEV)	od 42 V do 150 V	Funkcja start-stop, rekuperacja, elektryczne wspomaganie boostingu, brak samej jazdy elektrycznej
Hybrid Electric Vehicle (HEV)	> 100 V	Rekuperacja, boosting, ograniczona jazda elektryczna, brak funkcji ładowania z zewnętrznego źródła prądu
Plug-in Hybrid Electric Vehicle (PHEV)	> 100 V	Połączenie silnika spalinowego i elektrycznego, rekuperacja, jazda elektryczna, opcjonalne ładowanie z zewnętrznego źródła prądu
Battery Electric Vehicle (BEV)	od 200 V do 1000 V	Pojazd w pełni elektryczny, rekuperacja, jazda elektryczna, ładowanie z zewnętrznego źródła prądu

Wyświetlacz zakresu napięcia: gradient kolorów od 0 V do ponad 240 V z oznaczeniem limitów wysokiego napięcia przy 30 V AC i 60 V DC.

Od kiedy zaczyna się mówić o wysokim napięciu?

W branży motoryzacyjnej termin wysokie napięcie (HV) jest używany, gdy napięcie znamionowe wynosi powyżej 60 V DC (napięcie stałe) lub powyżej 30 V AC (napięcie przemienne). Komponenty pracujące z tym poziomem napięcia stanowią część układu wysokiego napięcia.

Główne podzespoły pojazdu elektrycznego

Pojazd elektryczny składa się ze współpracujących ze sobą, różnych komponentów wysokiego i niskiego napięcia, które zapewniają napęd elektryczny i zasilanie elektryczne.

Otwarty akumulator wysokiego napięcia pojazdu elektrycznego z modułami i pomarańczowymi przewodami wysokiego napięcia w aluminiowej obudowie. — Akumulator wysokiego napięcia

Elektronika silnoprądowa pojazdu elektrycznego z pomarańczowymi przewodami wysokiego napięcia i oznaczeniami ostrzegawczymi w komorze silnika. — Elektronika silnoprądowa (falownik, przetwornik DC/DC)

Silnik elektryczny pojazdu elektrycznego w obszarze podwozia, z żebrami obudowy do chłodzenia i oznaczeniem ostrzegawczym wysokiego napięcia. — Silnik elektryczny

Wysokonapięciowe przyłącze ładowania pojazdu elektrycznego z podłączoną wtyczką ładowania i lampkami kontrolnymi, w połączeniu ze szczegółowym widokiem ładowarki pokładowej z przyłączami wysokiego napięcia. — Wysokonapięciowe przyłącze ładowania i ładowarka pokładowa

Pomarańczowe przewody wysokiego napięcia pojazdu elektrycznego z izolowanymi połączeniami wtykowymi do bezpiecznego przesyłu energii elektrycznej w układzie wysokiego napięcia. — Przewody wysokiego napięcia

System zarządzania termicznego – ochrona i regulacja wydajności komponentów wysokiego napięcia. Reguluje temperaturę roboczą różnego rodzaju komponentów wysokiego napięcia, zapewniając, że zawsze działają w optymalnym zakresie temperatur. — System zarządzania termicznego

Komora silnika pojazdu elektrycznego z widocznymi komponentami wysokiego napięcia i zaznaczonym akumulatorem 12 V, który zasila niskonapięciową sieć pokładową do sterowników i funkcji komfortu. — Niskonapięciowa sieć pokładowa (np. 12 V / 24 V)

Przegląd podstawowych komponentów

Akumulator wysokiego napięcia – magazyn energii i centralny element układu: magazynuje energię elektryczną i zasila zarówno napęd, jak i urządzenia pomocnicze.
Elektronika silnoprądowa (falownik, przetwornik DC/DC) – sterowanie i przetwarzanie energii: przetwarza napięcie stałe na napięcie przemienne, steruje momentem obrotowym i prędkością silnika elektrycznego oraz rekuperacją.
Silnik elektryczny – napęd o wysokim współczynniku sprawności: przetwarza energię elektryczną w ruch mechaniczny i działa jako generator do odzyskiwania energii podczas jazdy z hamowaniem silnikiem.
Przyłącze ładowania i ładowarka pokładowa – połączenie między pojazdem a infrastrukturą ładowania: Umożliwia ładowanie akumulatora wysokonapięciowego prądem przemiennym lub stałym.
Przewody wysokiego napięcia – przesył energii i bezpieczeństwo: zapewniają połączenie elektryczne w obrębie układu wysokiego napięcia i umożliwiają bezpieczny, niskostratny przesył energii. W celu oznaczenia ich izolacja jest koloru pomarańczowego.
System zarządzania termicznego – ochrona i regulacja wydajności komponentów wysokiego napięcia: reguluje temperaturę roboczą komponentów wysokiego napięcia zapewniając, że zawsze działają w optymalnym zakresie temperatur.
Niskonapięciowa sieć pokładowa (np. 12 V / 24 V) – źródło energii dla systemów sterowania i komfortu: zasila sterowniki, czujniki i funkcje komfortu. W przypadku awarii akumulatora wysokiego napięcia zapewnia zasilanie systemów związanych z bezpieczeństwem, takich jak oświetlenie, sterowanie drzwiami i połączenia alarmowe.

Bezpieczna praca przy pojazdach elektrycznych – uprawnienia, odpowiedzialność i wytyczne

Strefa HELLA Academy poświęcona szkoleniom z zakresu wysokiego napięcia wyposażona w zablokowany pojazd elektryczny, otwartą komorą silnika, sprzęt diagnostyczny oraz środki ochrony osobistej do bezpiecznej pracy przy układzie wysokiego napięcia. — HELLA Academy wspiera warsztaty praktycznymi szkoleniami z zakresu wysokiego napięcia i oferuje uprawnienia na poziomach od 1S do 3S.

Elektromobilność niesie ze sobą nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa i organizacji pracy w warsztacie. Przeszkoleni specjaliści są potrzebni zwłaszcza podczas pracy przy układach wysokiego napięcia. W Niemczech podstawę w tym zakresie stanowi Informacja DGUV 209-093 „Kwalifikacja do prac przy pojazdach z układami wysokiego napięcia”, która określa wymagane poziomy kwalifikacji i środki ochronne.
W innych krajach należy przestrzegać obowiązujących przepisów krajowych, wytycznych w zakresie szkoleń oraz przepisów bezpieczeństwa. Zasadniczo opierają się na tych samych podstawowych zasadach technicznych dotyczących bezpieczeństwa w zakresie wysokiego napięcia, nawet jeśli są uregulowane odpowiednio do danego kraju.

Informacja DGUV 209-093 w roku 2021 została kompleksowo zmieniona i dostosowana do aktualnych technologii pojazdów oraz nowych wymagań praktyki warsztatowej. Tym samym zastępuje poprzednią Informację DGUV 200-005. Ukończone szkolenia z zakresu wysokiego napięcia we wcześniejszej wersji zachowują swoją ważność. Zaleca się jednak regularne sprawdzanie własnego poziomu wiedzy oraz odświeżanie go zgodnie z aktualnymi przepisami, aby być na bieżąco z najnowszymi wymogami bezpieczeństwa.

W DGUV rozróżnia się dwa obszary:

które omówiono szczegółowo poniżej.

Poniższe treść opierają się na obowiązujących wytycznych w zakresie bezpieczeństwa i kwalifikacji, m.in. na Informacji DGUV 209-093. Służą do ogólnej orientacji technicznej i nie zastępują pełnego wdrożenia wytycznych z obowiązujących regulacji.

Odpowiedzialność w zakładzie – co tak naprawdę liczy się dla przedsiębiorców?

Oprócz kwalifikacji zawodowych pracowników przedsiębiorca ponosi główną odpowiedzialność za bezpieczne wykonywanie prac przy układach wysokiego napięcia.

Główne obowiązki obejmują w szczególności:

tworzenie oceny zagrożeń i określanie odpowiednich działań ochronnych
zapewnienie, że przy układach wysokiego napięcia pracują tylko odpowiednio wykwalifikowane osoby
przygotowanie wymaganych narzędzi pracy i środków ochrony indywidualnej
regularne instruktaże i szkolenia pracowników
organizacja jasnych podziałów obowiązków i procesów w zakładzie
sprawdzanie predyspozycji zdrowotnych i zawodowych osób zatrudnionych
Pisemne powierzanie zadań w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy rzetelnym i kompetentnym osobom

Grafika poglądowa przedstawiająca poziomy kwalifikacji do prac przy układach wysokiego napięcia: matryca z czterema poziomami kwalifikacji (S, 1S, 2S, 3S) oraz przypisanymi im uprawnieniami do pracy przy komponentach wysokiego napięcia, takich jak silniki elektryczne, sprężarki klimatyzacji, akumulatory, układy wysokiego napięcia pojazdów oraz przewody wysokiego napięcia. — (1) PoziomS, (2) Poziom1S, (3) Poziom2S, (4) Poziom3S, (5) wtyczka serwisowa wysokiego napięcia odłączona

Poziomy kwalifikacji w obszarze wysokiego napięcia – komu wolno bezpiecznie wykonywać które prace

DGUV definiuje kilka poziomów kwalifikacji do prac przy układach wysokiego napięcia w pojazdach. Określają one, które czynności są dozwolone – w zależności od poziomu szkolenia i kwalifikacji.

Tabela pokazuje, które poziomy kwalifikacji dopuszczają do demontażu komponentów wysokiego napięcia, takich jak elektryczne silniki napędowe, sprężarki klimatyzacji, element grzejny płynu chłodzącego, akumulatory trakcyjne oraz przewody wysokiego napięcia, a które nie. Dodatkowo bierze się pod uwagę stan połączenia wtyczki serwisowej wysokiego napięcia.

HELLA Academy wspiera warsztaty praktycznymi szkoleniami z zakresu wysokiego napięcia i oferuje kwalifikacje na poziomach od 1S do 3S. Treści są dostosowane do wymagań codziennej pracy warsztatu i obejmują zarówno wiedzę teoretyczną, jak i uważne postępowanie w praktyce.

Poziom S – osoba poinformowana

Osoby poinformowane mogą wykonywać proste czynności w pojeździe, które nie obejmują komponentów wysokiego napięcia.

Są to:

obsługa pojazdu, uzupełnianie znanych płynów (np. oleju silnikowego, płynu chłodzącego lub płynu do wycieraczek);
wymiana wycieraczek szyby przedniej oraz
czyszczenie wewnętrzne i zewnętrzne, dopóki wszystkie pokrywy serwisowe i maski pozostają zamknięte.

Czynności te są porównywalne do tych wykonywanych przez kierowcę pojazdu elektrycznego. Przed przystąpieniem do prac należy poinformować ludzi o zagrożeniach, jakie mogą stwarzać pojazdy z napędem elektrycznym. Informowanie może przeprowadzać przez samego przedsiębiorcę lub przez odpowiednio wykwalifikowaną osobę, na przykład osobę poinstruowaną.

Poziom 1S – osoba poinstruowana

Symbole ostrzegawcze wysokiego napięcia: żółty symbol pioruna, wskazówki bezpieczeństwa z podręcznikiem informacyjnym i dłonią symbolizującą hasło stop oraz klasyczny znak ostrzegawczy przed napięciem elektrycznym. — Przykładowa ilustracja symboli zagrożeń związanych z wysokim napięciem, które mogą być umieszczone na podzespołach wysokiego napięcia.

Osoby poinstruowane mogą wykonywać ogólne prace przy pojeździe, które nie mają bezpośredniego wpływu na układ wysokiego napięcia.

Są to na przykład:

wymiana oleju i kół,
prace przy karoserii,
prace przy układzie hamulcowym,
prace przy układzie kierowniczym,
prace przy silniku spalinowym w pojazdach hybrydowych, a także przy osiach i podzespołach podwozia.

Podczas tych prac pracownicy mogą być narażeni na zagrożenie elektryczne spowodowane nieprawidłowym wykonywaniem czynności lub usterkami, ponieważ mogą znaleźć się w pobliżu komponentów pod wysokim napięciem podczas prac mechanicznych. Dlatego przed rozpoczęciem pracy osoba poinstruowana w zakresie wysokiego napięcia musi poinstruować ich w zakresie zagrożeń elektrycznych, działań ochronnych i zasad postępowania. Bez tego instruktarzu nie wolno wymieniać kół.

Instruktaż powinien obejmować między innymi następujące zagadnienia:

zagrożenia elektryczne i działania ochronne;
bezpieczna obsługa pojazdu i związanego z nim sprzętu;
położenie i oznaczenie podzespołów i przewodów wysokiego napięcia;
wykonywanie prac mechanicznych zgodnie z zasadą, że nie wolno dotykać podzespołów wysokiego napięcia, otwierać ich ani manipulować przy nich, które można rozpoznać po pomarańczowych przewodach lub specjalnych oznaczeniach ostrzegawczych, takich jak symbole pioruna (patrz ilustracja przedstawiająca symbole zagrożenia wysokim napięciem).

Poziom 2S – osoba poinstruowana w zakresie wysokiego napięcia

Po pomyślnym uzyskaniu kwalifikacji osoby poinstruowane w zakresie wysokiego napięcia na poziomie 2S są uprawnione do samodzielnej i bezpiecznej pracy przy układach wysokiego napięcia.

Mogą:

odłączać napięcie od układu wysokiego napięcia;
sprawdzać i ponownie uruchamiać po zakończeniu prac.
i przeprowadzać prace przy komponentach wysokiego napięcia, które nie są pod napięciem.

Obejmuje to również pomiary, takie jak pomiary izolacji i wyrównania potencjałów, pod warunkiem że układ wysokiego napięcia jest odłączony od napięcia. Należy zawsze postępować zgodnie z wytycznymi oraz instrukcjami bezpieczeństwa danego producenta pojazdu.

Warunkiem wstępnym uzyskania kwalifikacji osoby poinstruowanej w zakresie wysokiego napięcia (poziom 2S) jest z reguły zdobycie stażu w branży motoryzacyjnej lub porównywalnej dziedzinie technicznej.
Szkolenie obejmuje treści teoretyczne i praktyczne i kończy się uznanym egzaminem.
Regularne szkolenia zapewniają poziom wiedzy i gwarantują bezpieczną obsługę układów wysokiego napięcia przez długi czas.

Do prac przy układach wysokiego napięcia są zalecane predyspozycje zdrowotne. Test predyspozycji odbywa się w zakresie odpowiedzialności zakładu i opiera się na ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.

Podczas wykonywania wszystkich prac w obszarze układu wysokiego napięcia należy stosować zalecane środki ochrony indywidualnej (ŚOI).

Osoba poinstruowana w zakresie wysokiego napięcia może również wykonywać zadania związane z kierowaniem i nadzorem. Obejmuje to m.in. wykonywanie instrukcji, monitorowanie działań związanych z bezpieczeństwem oraz zapewnianie i sprawdzanie wymaganych elementów zapewniających bezpieczeństwo. Zadania te muszą zostać przydzielone na piśmie przez przedsiębiorcę.

Poziom 3S – osoba poinstruowana do pracy przy układach wysokiego napięcia pod napięciem

Poziom ten uprawnia do prac przy układach wysokiego napięcia pod napięciem.

Są to:

wyszukiwanie błędówi pomiary, jeśli pojazdu nie można odłączyć od napięcia lub nie można stwierdzić braku napięcia
oraz prace przy zespołach akumulatorów wysokiego napięcia pod napięciem,
a także testy wysokiego napięcia zgodnie z wytycznymi producenta.

Prace tego typu wolno przeprowadzać wyłącznie specjalnie przeszkolonemu wykwalifikowanemu personelowi wyposażonemu w środki ochrony indywidualnej (PPE) we współpracy z drugą osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo. Należy się przy tym stosować do specjalnych wytycznych producenta pojazdu.

Prace przy układach wysokiego napięcia pod napięciem obejmują wszystkie czynności, podczas których osoby mogą się zetknąć częściami ciała lub przedmiotami, takimi jak narzędzia, urządzenia lub środki pomocnicze, z komponentami lub częściami wysokiego napięcia, jeśli nie można zapewnić odłączenia od napięcia, na przykład w przypadku pojazdów elektrycznych, które brały udział w wypadkach. W takich przypadkach zawsze należy zakładać zagrożenie elektryczne.

Zgodnie z informacją DGUV 209-093 kwalifikacja na poziom 3S wymaga ukończonego kształcenia w obszarze motoryzacji lub elektryki oraz możliwych do zweryfikowania kwalifikacji na poziomie 2S. Ponadto uczestnicy muszą mieć ukończone 18 lat, posiadać aktualne przeszkolenie w zakresie pierwszej pomocy, w tym resuscytacji krążeniowo-oddechowej, oraz być w dobrym stanie zdrowia do wykonywania tych czynności.
Kwalifikacje do pracy przy układach wysokiego napięcia pod napięciem opierają się na poziomie 2S i zapewniają dogłębną wiedzę teoretyczną i praktyczną, które pozwalają bezpiecznie opanować szczególne zagrożenia. Kończy się egzaminem teoretycznym i praktycznym.
Regularne szkolenia są wymagane w celu utrzymania aktualnej wiedzy i zapewnienia bezpiecznej obsługi układów wysokiego napięcia przez długi czas.

Konserwacja i naprawa pojazdów elektrycznych – bezpieczna, ustrukturyzowane i zgodna z wytycznymi producenta

Prace przy pojazdach elektrycznych wymagają szczególnej ostrożności, nawet gdy na pierwszy rzut oka nie obejmują komponentów wysokiego napięcia. Ścisłe skomunikowanie nowoczesnych systemów oznacza, że nawet proste modyfikacje standardowych podzespołów mogą mieć wpływ na układ wysokiego napięcia. Kluczowe znaczenie ma zatem ustrukturyzowane podejście, które przez cały czas zapewnia bezpieczeństwo wszystkich uczestniczących stron.

Ocena ryzyka w zakładzie: Podstawa bezpiecznej pracy

Przed przystąpieniem do prac należyprzeprowadzić ocenę ryzyka. Ocena ta stanowipodstawę wszystkich działań ochronnych i wymaga regularnego sprawdzania, a także dostosowania w przypadku zmian istotnych dla bezpieczeństwa. Odpowiedzialność za to spoczywa na wykwalifikowanej i odpowiedzialnej osobie w zakładzie lub na przedsiębiorcy.

Przygotowanie stanowiska pracy – aby bezpiecznie przystąpić do każdego zadania

Bezpieczny przebieg prac rozpoczyna się od właściwego przygotowania:

Stanowisko pracy musi być czyste, wyraźnie wydzielone i oznakowane znakami ostrzegawczymi.
Osoby postronne muszą przebywać z dala od strefy zagrożenia.
Wszystkie wymagane narzędzia i przyrządy pomiarowe muszą być zaizolowane, przetestowane i odpowiednie do celu działania. Również pomosty podnoszące i inne narzędzia pracy muszą się nadawać do użytku z pojazdami elektrycznymi.
Zalecane środki ochrony indywidualnej (PPE) muszą być zawsze gotowe do użycia.
Trzymać w gotowości materiały odcinające i zabezpieczające. Należą do nich taśmy odgradzające, pachołki bezpieczeństwa, znaki ostrzegawcze i bariery do oznaczania obszaru roboczego.

Przegląd środków ochrony indywidualnej i narzędzi pracy do wykonywania czynności pod wysokim napięciem: izolowane rękawice, osłona twarzy, obuwie ochronne, urządzenie diagnostyczne, izolowane narzędzia, kłódka, hak ewakuacyjny, bariery i znaki ostrzegawcze. — (1) izolowane rękawice, (2) osłona twarzy, (3) odzież ochronna/obuwie ochronne, (4) tester napięcia, (5) izolowane narzędzia, (6) kłódka, (7) hak ewakuacyjny, (8) bariery, (9) znaki ostrzegawcze.

Środki ochrony indywidualnej (PPE) – podstawowa ochrona przy każdej interwencji

Stosowane środki ochrony indywidualnej zależą od rodzaju wykonywanej pracy i wytycznych producenta.

Izolowane rękawice klasy ochrony 0
Pełna maska ochronna (kask ze zintegrowaną przyłbicą)
Hamująca rozwój płomienia, odprowadzająca ładunki odzież ochronna
Izolujące obuwie ochronne

Przed każdym użyciem sprawdzić ŚOI pod kątem uszkodzeń. Nie wolno używać uszkodzonego sprzętu.

izolowany hak ewakuacyjny i kompletna apteczka pierwszej pomocy powinny być łatwo dostępne i znajdować się w bezpośrednim otoczeniu obszaru pracy. Sprzęt ten służy do przeprowadzenia szybkiej i bezpiecznej akcji ratunkowej w razie wypadku wywołanego prądem elektrycznym z i wymaga regularnego sprawdzania pod kątem kompletności i działania.

Wymagania względem narzędzi – dlaczego wolno używać tylko przetestowanych narzędzi do prac przy wysokim napięciu

Do prac przy układach wysokiego napięcia wolno używać wyłącznie atestowanych i przetestowanych narzędzi. Muszą spełniać obowiązujące normy, być zaizolowane i mieć wytrzymałość elektryczną wynoszącą co najmniej 1000 V. Przed każdym użyciem obowiązkowo przeprowadzić kontrole wzrokowe. Tylko w pełni przetestowane i nieuszkodzone narzędzia gwarantują wymagany poziom bezpieczeństwa.

Szuflada z izolowanym zestawem narzędzi do prac przy wysokim napięciu, w tym nasadki, wkrętaki i narzędzia specjalne, przetestowane i zaprojektowane pod kątem pracy w układach wysokiego napięcia HV. — Izolowane narzędzie WN, przetestowane i zaprojektowane dla napięć ≥ 1000 V

Odłączenie napięcia – bezpieczne decyzje przed każdą naprawą

Przed przystąpieniem do wszelkich prac konserwacyjnych lub naprawczych zawsze należy sprawdzić, czy pojazd musi zostać odłączony od napięcia.Zawsze przestrzegać wytycznych producenta. Jeśli nie ma pewności, należy wybrać bezpieczne rozwiązanie. Pojazd odłączyć od napięcia zgodnie z wytycznymi producenta. Bezpieczeństwo wszystkich osób pracujących przy danym zadaniu jest na pierwszym miejscu.

Pięć zasad bezpieczeństwa – niezbędna podstawa wszystkich prac przy wysokim napięciu

W przypadku prac przy układach wysokiego napięcia stosuje się pięć sprawdzonych zasad bezpieczeństwa obowiązujących w elektrotechnice, w odpowiednio dostosowanej formie:

Odłączyć od zasilania.
Zabezpieczyć przed ponownym włączeniem.
Sprawdzić brak napięcia.
Uziemić i zewrzeć.
Zasłonić lub odgrodzić sąsiednie części pod napięciem.

Pierwsze trzy zasady bezpieczeństwa zawsze należy wdrożyć podczas pracy przy układzie wysokiego napięcia. To, czy dodatkowo należy zastosować czwartą i piątą zasadę, zależy od indywidualnego przypadku. Zawsze stosować się do wytycznych producenta.

Odłączenie napięcia w praktyce – co powinni rozróżniać producenci i co powinny wziąć pod uwagę warsztaty

Przebieg prac przy pojazdach elektrycznych różni się w zależności od producenta pojazdu. W związku z tym podczas wszelkich prac, w tym także podczas wymiany komponentów 12 V, zawsze należy przestrzegać wytycznych producenta. Niektórzy producenci zalecają, aby odłączać układ wysokiego napięcia od zasilania przed każdą ingerencją w sieć pokładową 12 V pojazdu, na przykład przy wymianie inteligentnego czujnika akumulatora. W przypadku niezastosowania się do tej wytycznej styczniki wysokiego napięcia mogą się otworzyć pod wpływem obciążenia i w rezultacie ulec uszkodzeniu.

Nawet sama procedura odłączania napięcia może się różnić w zależności od producenta. Podczas gdy w jednym pojeździe brak napięcia w układzie wysokiego napięcia należy stwierdzić i zaprotokołować za pomocą odpowiedniego przyrządu pomiarowego, w innym warunek ten jest potwierdzany wskazaniem lub komunikatem na desce rozdzielczej, pod warunkiem że układ wysokiego napięcia działa prawidłowo.

Podczas wszelkich prac przy pojeździe elektrycznym należy ściśle przestrzegać wytycznych producenta pojazdu w zakresie odłączania napięcia oraz sprawdzania odłączenia napięcia. Tylko w ten sposób można zapewnić, że nie występują niepożądane napięcia i że w rezultacie nie dojdzie do uszkodzenia styczników wysokiego napięcia lub sterowników.

Schematyczna ilustracja przedstawiająca topologię układu 12 V i wysokiego napięcia pojazdu elektrycznego z BMS, pirotechniczną separacją akumulatorów, stycznikami WN i przyłączami WN plus i minus. — Przykładowa ilustracja: System BMS jest zasilany z akumulatora sieci pokładowej 12 V. Jeśli zasilanie 12 V zostanie przerwane, styczniki wysokiego napięcia otworzą się. (1) Akumulator 12 V, (2) Separacja akumulatora pirotechnicznego, (3) BMS (system zarządzania akumulatorem), (4) Akumulator wysokiego napięcia (akumulator WN), (5) Stycznik wysokiego napięcia (+), (6) Stycznik wysokiego napięcia (-), (7) Przyłącze wysokiego napięcia (+), (8) Przyłącze wysokiego napięcia (-)

Wnioski i perspektywy

Elektromobilność zasadniczo zmienia codzienną pracę warsztatów. Oprócz nowych komponentów i procedur diagnostycznych nacisk w dużej mierze położono na bezpieczeństwo. Prace przy układzie wysokiego napięcia wolno przeprowadzać wyłącznie wykwalifikowanemu personelowi z udokumentowanym ukończeniem szkolenia w zakresie wysokiego napięcia. Warsztaty, które odpowiednio wcześniej zapoznają się z zasadami technicznymi, poziomami kwalifikacji i wymogami bezpieczeństwa, zapewnią sobie znaczną przewagę pod względem poziomu wiedzy i pozycję kompetentnych partnerów w zakresie nowoczesnej techniki pojazdów.

Wraz z dalszym rozwojem elektromobilności rośnie również zapotrzebowanie na wyspecjalizowanych techników, którzy mogą bezpiecznie i profesjonalnie testować układy wysokiego napięcia i przeprowadzać naprawy zgodnie z wytycznymi producenta. Jednocześnie znaczna część standardowych układów będzie nadal używana. Połączenie ugruntowanej wiedzy specjalistycznej w obszarze niskiego napięcia i wyspecjalizowanych kwalifikacji w zakresie wysokiego napięcia stanowi podstawę bezpiecznej obsługi zelektryfikowanych pojazdów.

Stałe podnoszenie kwalifikacji, sprawdzone informacje techniczne i praktykowana kultura bezpieczeństwa mają kluczowe znaczenie w zapewnieniu, że warsztaty nadal będą mogły z powodzeniem funkcjonować w erze elektromobilności. Zmiany zachodzą już teraz i są aktywnie kształtowane dzięki wykorzystaniu specjalistycznej wiedzy i odpowiedzialnego podejścia.

Więcej informacji na temat układów wysokiego napięcia, bezpieczeństwa i procedur, a także powiązanych dziedzin można znaleźć na następujących stronach tematycznych:

Nie, w niczym mi nie pomógł

Tak, okazał się pomocny

Wyszukiwarka części zamiennych

Ręczna identyfikacja pojazdu Nr OE Części uniwersalne

Główny producent

Inni producenci

Wyszukiwarka części zamiennych

Prosta identyfikacja pojazdu za pomocą numeru KBA Określ części zamienne za pomocą numerów OE Szczegółowe informacje o produkcie Znajdź najbliższego dystrybutora

To może cię również zainteresować

Wiedza podstawowa

Tempomat adaptacyjny – Ustawienie czujnika

Jak prawidłowo ustawić czujnik radarowy ACC - z instrukcjami krok po kroku i cennymi praktycznymi wskazówkami dla warsztatu samochodowego.

Czas czytania: 3 minuty

Wiedza podstawowa

Recyrkulacja spalin - zawór recyrkulacji spalin

Wszystko o układzie recyrkulacji spalin: Przyczyny uszkodzonych zaworów EGR, ich kontrola i wymiana - wiedza dla warsztatu samochodowego.

Czas czytania: 10 minuty

Wiedza podstawowa

Jednostki sterujące ABS i ESP

Ważne podstawy i informacje diagnostyczne dotyczące jednostek sterujących ABS i ESP - wszystko, czego warsztat potrzebuje do naprawy.

Czas czytania: 3 minuty

Wiedza podstawowa

Zbiornik z filtrem węglowym - działanie i usterki

Wszystko o pojemniku z węglem aktywnym: Jak działa, typowe objawy usterek i przyczyny w przypadku usterki - w tym porady warsztatowe.

Czas czytania: 2 minuty

Wiedza podstawowa

System Keyless Go i Keyless Entry

Wprowadzenie do systemu Keyless Go - od funkcji i możliwych usterek po diagnostykę, idealne dla warsztatu samochodowego.

Czas czytania: 9 minuty

Wiedza podstawowa

Czujnik NOx – Mercedes Benz

Jeśli podczas diagnostyki układu oczyszczania spalin zostanie wykryta usterka czujnika NOx, może to stanowić niewielkie wyzwanie dla warsztatu.

Czas czytania: 5 minuty

Wiedza podstawowa

TPMS – system monitorowania ciśnienia w oponach

Przegląd bezpośrednich i pośrednich systemów monitorowania ciśnienia w oponach (TPMS) - wszystko, co należy wiedzieć w warsztacie samochodowym.

Czas czytania: 13 minuty

Wiedza podstawowa

System powietrza wtórnego – działanie i usterki

Budowa i działanie układu powietrza wtórnego, typowe objawy usterek i przyczyny awarii - wiedza przydatna w warsztacie.

Czas czytania: 4 minuty

Wiedza podstawowa

Wymiana klaksonu - instrukcja

Instrukcje krok po kroku dotyczące wymiany klaksonu w różnych modelach, takich jak Audi TT/RS i Grand Cherokee.

Czas czytania: 4 minuty

Wiedza podstawowa

Asystent zmiany pasa ruchu

Dowiedz się wszystkiego o asystencie zmiany pasa ruchu - instrukcje diagnostyki i naprawy, uzupełnione przejrzystym filmem wideo.

Czas czytania: 11 minuty

Udostępnij

E-mobilność w codziennej pracy warsztatu: nowe technologie, wymagania względem bezpieczeństwa i szanse dla specjalistycznych warsztatów

Dlaczego elektromobilność staje się kluczową kompetencją dla nowoczesnych warsztatów?

Co mobilność elektryczna oznacza dziś dla warsztatów – nowe zadania, zagrożenia i możliwości

Dlaczego elektromobilność staje się niezbędna – rozwój techniczny i czynniki środowiskowe w skrócie

Typy pojazdów elektrycznych w skrócie – różnice, właściwości i napięcia układu

Od kiedy zaczyna się mówić o wysokim napięciu?