Waarom wordt een led-koplamp als defect beoordeeld, ook al werkt de lichtbron nog?

De lichtbron is slechts een onderdeel van het totale systeem. Storingen in de regeleenheden, de buscommunicatie of de sensoren kunnen ertoe leiden dat bepaalde lichtfuncties worden uitgeschakeld of beperkt. Naast de elektrische controle bij de diagnose moet daarom altijd ook rekening worden gehouden met de communicatie met de betrokken regeleenheden en met de opgeslagen diagnoseparameters. Een goed functionerende led-module sluit een systeemfout niet uit.

Welke rol speelt temperatuurmanagement bij de levensduur van een led-koplamp?

De lichtopbrengst en levensduur van leds zijn in belangrijke mate afhankelijk van de bedrijfstemperatuur. Koellichamen, ventilatoren of warmtegeleidende onderdelen zorgen ervoor dat de toegestane temperaturen in de overgangszone niet worden overschreden. Vervuiling, beschadigde ventilatoren of een verminderde warmteafvoer kunnen leiden tot vermogensverlies, voortijdige slijtage of het uitvallen van afzonderlijke led-modules. Het controleren van het koelsysteem maakt daarom deel uit van de systematische diagnose.

Waarom is het na werkzaamheden aan het chassis soms nodig om het led-verlichtingssysteem te kalibreren?

Werkzaamheden aan het chassis, de asgeometrie of de voertuighoogte beïnvloeden de ruimtelijke positie van het voertuig. Hierdoor kunnen de referentiewaarden van de automatische lichthoogteregeling en andere lichtfuncties afwijken van de werkelijke voertuiggegevens. Kalibratie zorgt ervoor dat sensoren en actuatoren weer met de juiste doelwaarden werken en dat de lichtverdeling voldoet aan de specificaties van de fabrikant.

Welke rol speelt de buscommunicatie bij moderne led-koplampen?

Led-koplampen maken deel uit van een gekoppeld voertuigsysteem. De regeleenheden wisselen voortdurend informatie uit met het boordnet en met andere systemen, zoals camera-, stuur- of rijdynamiekregeleenheden. Storingen op de CAN- of LIN-bus kunnen daarom de lichtfuncties beïnvloeden, ook al is de koplamp zelf niet defect. Een busdiagnose maakt daarom deel uit van een volledige foutopsporing.

Waarom moeten regeleenheden of led-koplampen na vervanging vaak worden geregistreerd of geïnitialiseerd?

Nieuwe componenten beschikken in eerste instantie niet over de voertuigspecifieke parameters van het betreffende voertuig. Pas door registratie, initialisatie of parametrering worden ze correct in de voertuigarchitectuur geïntegreerd. Afhankelijk van het systeem worden daarbij identificatiegegevens, configuratiewaarden of kalibratiegegevens overgenomen. Zonder deze stappen kunnen er storingen, diagnosefouten of beperkte lichtfuncties optreden.

Hoe herkent u of een storing in de led-driver of in de led-module zelf zit?

Een defect aan de led-driver leidt vaak tot het volledig uitvallen van een lichtfunctie, sporadisch flikkeren of bijbehorende diagnosemeldingen. Bij defecte led-modules zijn vaak afzonderlijke segmenten uitgevallen of is de lichtopbrengst blijvend verminderd. De eenduidige toewijzing van de fout gebeurt via spanningscontroles, diagnoseparameters, actuatortests en een vergelijking met de specificaties van de fabrikant.

Waarom is de mechanische afstelling van de koplampen na een reparatie vaak niet voldoende?

Bij moderne led-verlichtingssystemen beïnvloeden elektronische regeleenheden, sensoren en bestuurdersassistentiesystemen de lichtverdeling. Zelfs als de mechanische basisinstelling correct is, kunnen ontbrekende kalibratiegegevens of niet-geïnitialiseerde componenten leiden tot een onjuiste regeling. Na bepaalde reparaties moeten daarom zowel de mechanische afstelling als elektronische kalibratie- en functietests worden uitgevoerd.

Waarom verschillen de diagnose- en kalibratieprocedures tussen verschillende voertuigmodellen, ondanks vergelijkbare led-technologie?

Hoewel de basisprincipes van de led-technologie vergelijkbaar zijn, verschillen de voertuigarchitectuur, de softwareversies, de regeleenheden en de connectiviteit per fabrikant, model en uitrustingsvariant. Daardoor zijn ook de diagnosefuncties, kalibratieprocedures en vereiste initialisatiestappen verschillend. De voertuigspecifieke reparatie- en onderhoudsinformatie en de daarvoor bestemde diagnoseprocedures zijn daarom altijd doorslaggevend.

Led-koplampen in Aziatische voertuigen - nuttige informatie voor de dagelijkse werkzaamheden in de werkplaats

Led-koplampen behoren tegenwoordig bij veel Aziatische voertuigmodellen tot de standaarduitrusting. Met name voertuigen van Hyundai en Toyota maken gebruik van led-verlichtingssystemen voor dimlicht, grootlicht, dagrijlicht en adaptieve lichtfuncties. In vergelijking met halogeen- of xenonsystemen bieden led-koplampen een hoge lichtopbrengst bij een lager opgenomen vermogen en een compact ontwerp.

Maar tegelijkertijd worden de eisen op het gebied van diagnose, kalibratie en reparatie steeds hoger.

In de dagelijkse praktijk in de werkplaats is naast elektrische controles steeds vaker kennis nodig van communicatie tussen regeleenheden, temperatuurmanagement en bestuurdersassistentiesystemen. Moderne led-koplampen zijn vaak gekoppeld aan camera’s, radarsystemen of regeleenheden en maken deel uit van ADAS-functies. De onderstaande informatie wordt geïllustreerd aan de hand van een Toyota led-koplamp.

Led-koplampen als verbonden systemen:
moderne led-koplampen in Aziatische voertuigen vervullen verschillende lichtfuncties en zijn vaak verbonden met regeleenheden en bestuurdersassistentiesystemen, wat de eisen op het gebied van diagnose en onderhoud aanzienlijk verhoogt.

Hybride koplampen met shuttertechnologie:
hybride hoofdkoplampen combineren led- en halogeentechnologie, waarbij dimlicht en grootlicht via dezelfde led-lichtbron worden gegenereerd en met behulp van een beweegbare shutter binnen enkele milliseconden worden omgeschakeld.

Communicatie via het boordnet:
de regeleenheden van de koplampen communiceren via de CAN- of LIN-bus met het boordnet en andere regeleenheden en verwerken signalen van bijvoorbeeld de lichtschakelaar, de stuurhoeksensor, de camerasensor en de regensensor.

Systematische diagnose vereist:
veelvoorkomende foutoorzaken variëren van vocht en defecte led-drivers tot communicatiefouten in het boordnet. Daarom moeten visuele controles, elektrische metingen en de analyse van het foutgeheugen systematisch worden uitgevoerd.

Kalibratie na reparaties:
na het vervangen van regeleenheden of koplampen kan registratie, initialisatie, afstelling of kalibratie nodig zijn, waarbij de specificaties van de fabrikant en de juiste diagnose- en kalibratietechnieken strikt moeten worden nageleefd.

De onderstaande technische informatie en praktische tips zijn door HELLA ontwikkeld om werkplaatsen professioneel te ondersteunen bij hun werkzaamheden. De informatie op deze website mag alleen worden gebruikt door vakmensen die in de desbetreffende materie zijn opgeleid.

Led-koplampen bestaan uit verschillende elektronische en optische onderdelen die op elkaar zijn afgestemd. In tegenstelling tot conventionele halogeenlampen wordt het licht niet door een gloeidraad opgewekt, maar door halfgeleidercomponenten.

De belangrijkste onderdelen van een led-koplamp zijn led-modules voor dimlicht en grootlicht, elektronische regeleenheden, koellichamen, projectie- of reflectorsystemen, modules voor dagrijlicht en richtingaanwijzers, de lichthoogteregeling en de afgedichte behuizing.

Constructie en werking van een hybride koplamp

De hieronder afgebeelde hybride koplamp combineert led- en halogeentechnologie om verschillende lichtfuncties te realiseren.

De functies dimlicht, grootlicht en dagrijlicht worden gerealiseerd door middel van led-componenten. De richtingaanwijzer werkt met een halogeenlamp.

Led-projectiemodule met shutterfunctie

De led-projectiemodule produceert zowel het dimlicht als het grootlicht met dezelfde led-lichtbron en dezelfde projectielens. Het omschakelen tussen de twee lichtfuncties gebeurt niet via een tweede lichtbron, maar met behulp van een beweegbaar diafragma, de zogenaamde shutter.

Dimlicht

In de dimlichtstand bevindt de shutter zich in de lichtbaan en bedekt hij het bovenste deel van de lichtbundel. Hierdoor wordt het licht doelgericht beperkt voordat het door de lens wordt geprojecteerd. Zo ontstaat de kenmerkende licht-donkergrens, die het wegdek optimaal verlicht en tegelijkertijd verblinding van het tegemoetkomende verkeer voorkomt.

Grootlicht

Bij het inschakelen van het grootlicht wordt de shutter via een elektromagneet geactiveerd en uit de lichtbundel verwijderd. Hierdoor wordt de volledige lichtbundel van de led vrijgegeven en kan deze via de projectielens op het wegdek worden geprojecteerd. Het lichtbeeld heeft nu een aanzienlijk groter bereik en verlicht bovendien het gebied boven de licht-donkergrens.

Hybride koplampen 1. Verlichtingseenheid voor dagrijverlichting 2. Led-projectiemodule voor dimlicht en grootlicht 3. Verlichtingseenheid voor knipperlicht

Voorbeeld van de shutterfunctie voor dimlicht en grootlicht. A. Dimlicht B. Grootlicht 1. Lens, 2. LED 3. Reflector 4. Lichtstraal 5. Shutter

Omschakelen tussen dimlicht en grootlicht

De omschakeling tussen dimlicht en grootlicht vindt binnen enkele milliseconden plaats. Aangezien de led-lichtbron tijdens het omschakelen meestal continu blijft branden en alleen de positie van de shutter wordt gewijzigd, verloopt het omschakelen vrijwel zonder vertraging.

Afhankelijk van het koplampconcept worden de led-modules in de grootlichtstand anders aangestuurd, zodat ze met een hoger elektrisch vermogen werken. Hierdoor kunnen de lichtsterkte en het bereik worden vergroot.

De schematische tekening toont een voorbeeld van de netwerktopologie van een hybride koplamp

Communicatie in het boordnet

De afzonderlijke lichtfuncties van de led-koplamp worden aangestuurd via de regeleenheden die in de behuizing van de koplamp zijn gemonteerd. De interne voertuigcommunicatie wordt tot stand gebracht door de regeleenheden van de koplampen, in samenwerking met de regeleenheid van het elektrische systeem van het voertuig en de regeleenheden van de afzonderlijke bestuurdersassistentiesystemen via het databussysteem. Afhankelijk van de voertuigarchitectuur gebeurt dit via een CAN- of LIN-bus.

De regeleenheid verwerkt onder andere signalen van de lichtschakelaar, de rijsnelheid en de stuurhoek, evenals informatie van camera- en regensensoren.

Afhankelijk de uitrusting van het voertuig zijn de verlichtingssystemen van de Toyota Corolla en de Toyota RAV4 gekoppeld aan bestuurdersassistentiesystemen zoals de grootlichtassistent, de rijstrookwisselassistent of de adaptieve snelheidsregeling.

Effecten en oorzaken van storingen

Tot de meest voorkomende foutoorzaken behoren vocht in de koplampbehuizing, defecte led-drivers en onderbrekingen of kortsluitingen in de spanningsvoorziening. Ook uitwendige beschadigingen of mechanische defecten, beschadigde stekkerverbindingen, thermische overbelasting van de led-modules en communicatiefouten in het boordnet kunnen een rol spelen.

Mogelijke symptomen zijn flikkerende led-segmenten, het uitvallen van afzonderlijke lichtfuncties, foutmeldingen op de instrumentengroep of een defecte adaptieve lichtverdeling.

Diagnose van moderne led-verlichtingssystemen

Bij de diagnose van led-koplampen is een systematische aanpak vereist. Naast de koplamp zelf moeten ook de elektrische randapparatuur en de aansturing via het boordnet worden gecontroleerd op mogelijke storingen.

Bij het begin van de diagnose moet de klacht van de klant nauwkeurig worden gedocumenteerd. Daarbij moet worden vastgesteld om welke lichtfunctie het gaat (bijv. dimlicht, grootlicht, dagrijlicht of richtingaanwijzer), of de storing permanent of sporadisch optreedt en of deze aan één of beide zijden van het voertuig voorkomt. Deze informatie helpt om de verdere foutopsporing gericht te beperken.

Visuele controle

Aan het begin van de diagnose moeten de behuizing, de stekkerverbindingen en de kabels worden gecontroleerd op beschadigingen, vocht of corrosie. Ook moeten koellichamen en ventilatoren worden gecontroleerd op vervuiling of mechanische schade.

Elektrische controle

Vervolgens moet de spanningsvoorziening worden gecontroleerd, inclusief massaverbindingen, zekeringen en spanningsval onder belasting. Afhankelijk van het voertuigmodel ligt de boordspanning doorgaans tussen 12 en 14,5 volt.

Storing opgeslagen in het foutgeheugen van de regeleenheid

In deze functie kunnen de gewenste parameters worden geselecteerd, uitgelezen en beoordeeld.

Voor de foutopsporing kunnen systeemspecifieke schakelschema's uit de voertuiginformatie worden gebruikt. Hier kan bijvoorbeeld de PIN-indeling op de koplamp worden afgelezen en gebruikt voor verdere foutopsporing.

Diagnose van regeleenheden

De systeemfuncties van de led-koplampen worden voortdurend bewaakt. Optredende fouten worden opgeslagen in het storingsgeheugen van het regelapparaat en kunnen met een geschikt diagnoseapparaat worden uitgelezen. Naargelang het systeem kunnen nog andere parameters worden weergegeven en worden geraadpleegd om fouten op te sporen. Afhankelijk van het systeem en het diagnoseapparaat kunnen foutcodes worden uitgelezen, actuatortests worden uitgevoerd en softwareversies en kalibratiegegevens worden gecontroleerd.

Veelvoorkomende foutcodes zijn bijvoorbeeld B2430 (storing in de led-koplamp) of B2412/2413 (fout in de stroomkring van de koplamp).

De daadwerkelijke foutcodes moeten echter altijd specifiek voor het betreffende voertuig worden bekeken.

Kalibratie en basisinstellingen

Na het vervangen van een regeleenheid of een led-koplamp kan het nodig zijn om voertuigspecifieke aanpassingen uit te voeren.

Afhankelijk van het voertuigmodel, de uitvoering van de koplamp en de ingebouwde regeleenheid zijn aanvullende werkzaamheden met een geschikt diagnoseapparaat nodig om de correcte werking van het verlichtingssysteem te waarborgen.

In de reparatievoorschriften van Toyota worden deze maatregelen vaak aangeduid als afstelling, kalibratie, initialisatie of registratie. Deze maatregelen zijn bedoeld om nieuwe of vervangen onderdelen correct in het voertuig te integreren en ervoor te zorgen dat ze naar behoren functioneren.

In dit verband kunnen de begrippen als volgt worden omschreven:

Registratie
Bij de registratie wordt een nieuwe regeleenheid of een nieuw onderdeel in het voertuig geregistreerd. Het voertuig herkent hierdoor het ingebouwde onderdeel en kan dit koppelen aan de beschikbare systeemfuncties en voertuiggegevens.

Initialisatie
Het initialiseren is de eerste inbedrijfstelling van een nieuw of vervangen onderdeel. Hierbij worden de algemene bedrijfsgegevens aangemaakt en wordt de regeleenheid of het onderdeel in het voertuigsysteem geïntegreerd.

Instelling
Bij het instellen worden bestaande parameters of functies aangepast aan de omstandigheden van het voertuig. Hieronder vallen bijvoorbeeld het instellen van het bereik of het aanpassen van bepaalde systeemwaarden na een reparatie.

Kalibratie
Tijdens de kalibratie bepaalt het systeem referentiewaarden en stelt het sensoren of actuatoren af op gedefinieerde doelwaarden. Zo wordt gewaarborgd dat functies zoals de automatische lichthoogteregeling of led-verlichtingssystemen nauwkeurig werken.

Na het uitbouwen of vervangen van een koplamp, bij reparaties na een ongeval, werkzaamheden aan het chassis of aanpassingen aan de voertuighoogte kan een kalibratie nodig zijn.

Voor een correcte kalibratie moet het voertuig op een vlakke ondergrond staan. De bandenspanning, het voertuigniveau en de boordspanning moeten vóór aanvang van de werkzaamheden worden gecontroleerd. Bovendien moeten alle specificaties van de fabrikant worden nageleefd.

Bij werkzaamheden aan led-koplampen moet zorgvuldig worden omgegaan met elektronische onderdelen. Een stabiele spanningsvoorziening, geschikte diagnoseapparaten en ESD-beschermingsmaatregelen zijn voorwaarden voor een vakkundige reparatie.

Bij voertuigen met bestuurdersassistentiesystemen moeten na reparaties vaak aanvullende systeemcontroles en kalibraties worden uitgevoerd.

Afhankelijk van het voertuigmodel en het type koplamp kunnen regeleenheden, ventilatoren, motoren voor de koplampafstelling of bevestigingen afzonderlijk worden vervangen. Maar bij defecte led-modules of beschadigde printplaten is het vaak nodig om de complete koplampeenheid te vervangen.

Moderne led-koplampen van Aziatische voertuigen combineren verlichtingstechniek, elektronica en bestuurdersassistentiesystemen tot sterk geïntegreerde totaaloplossingen.

De Toyota RAV4 laat zien hoe moderne led-koplampen steeds meer in de voertuigarchitectuur worden geïntegreerd. De lichtfuncties worden daarbij via verschillende regeleenheden gecoördineerd en zijn nauw verbonden met de bestuurdersassistentiesystemen.

Voor de werkplaats betekent dit dat er steeds hogere eisen worden gesteld aan diagnose, kalibratie en reparatie. Een systematische foutopsporing, het naleven van de specificaties van de fabrikant en het gebruik van geschikte diagnose- en kalibratietechnieken vormen de basis voor een veilige en vakkundige reparatie.

De informatie, afbeeldingen en voorbeelden in dit artikel zijn uitsluitend bedoeld als informatie over technische samenhangen. Ze zijn bedoeld om een algemeen inzicht te geven in moderne voertuigverlichting. Ze zijn geen vervanging voor voertuigspecifieke instructies voor reparatie, controle of afstelling.

Werkzaamheden aan verlichtingsinstallaties, bestuurdersassistentiesystemen en de bijbehorende sensoren en regeleenheden mogen uitsluitend worden uitgevoerd volgens de voorschriften van de betreffende voertuigfabrikant en met behulp van geschikte diagnose- en kalibratietechniek. Daarbij moet rekening worden gehouden met de geldende wettelijke bepalingen en de relevante informatie van de fabrikant.

De uitrusting van het voertuig, de systeemfuncties en de diagnoseprocedures kunnen per fabrikant, model, bouwjaar en softwareversie verschillen. De actuele reparatie- en onderhoudsinformatie van de voertuigfabrikant is daarom altijd bepalend.

Aanvullende informatie

Meer informatie over led-koplampen vindt u op de volgende themapagina's:

Led-koplampen afstellen en vervangen | HELLA

CSC-Tool PRO - Volledig digitale ADAS-kalibratie | Hella Gutmann

Audi A6 Matrix led-koplampen – Techniek en reparatie | HELLA

Veelgestelde vragen – led-koplampen in Aziatische voertuigen

Helemaal niet nuttig

Zeer nuttig

Onderdelenzoeker

Kenteken Handmatige voertuigidentificatie OE-nr.

Onderdelenzoeker

Eenvoudige voertuigidentificatie met Kenteken Bepaal ook de reserveonderdelen met OE-nummers Gedetailleerde productinformatie Vind groothandels bij u in de buurt