Welke rol speelt de Body Control Module (BCM) bij de aansturing van moderne achterlichten?

De Body Control Module (BCM) regelt en bewaakt de lichtfuncties van moderne achterlichten. De module verwerkt de ingangssignalen van verschillende schakelaars en regeleenheden en activeert de betreffende lichtfunctie. Afhankelijk van de voertuigarchitectuur controleert de BCM bovendien de aansturing van de lichtfuncties op kortsluiting, onderbreking in de bedrading of ongeoorloofd stroomverbruik, en slaat gedetecteerde fouten op in het foutgeheugen.

Waarom is een spanningsmeting bij moderne achterlichten vaak niet meer voldoende?

Een spanningsmeting op zich is vaak niet voldoende, aangezien moderne achterlichten elektronisch worden aangestuurd en gecontroleerd. Daardoor is het niet altijd mogelijk om de werkelijke bedrijfstoestand eenduidig te beoordelen. Voor een betrouwbare diagnose moeten bovendien het foutgeheugen, de parameters en de actuatortests worden beoordeeld. Afhankelijk van de aansturing kan het ook zinvol zijn om het signaal met een oscilloscoop te controleren.

Hoe weten we of de oorzaak van een defect achterlicht in de regeleenheid ligt of in de lamp zelf?

Een systematische diagnose helpt om de oorzaak van de storing gericht te achterhalen. Het foutgeheugen, de parameters en de actuatortests geven aan of de regeleenheid het achterlicht correct aanstuurt. Als de stekker correct wordt aangestuurd, ligt de oorzaak vaak in het achterlicht. Als het stuursignaal ontbreekt, moeten de regeleenheid, de spanningsvoorziening, de massaverbindingen en de kabelgeleiding worden gecontroleerd.

Waarom kunnen er na het vervangen van een achterlicht storingen optreden?

Afhankelijk van het voertuig kunnen er het vervangen van een achterlicht extra stappen nodig zijn. Niet elke regeleenheid herkent een nieuwe lamp automatisch of neemt de configuratie ervan automatisch over. Afhankelijk van de voertuigarchitectuur kunnen coderingen, parameterinstellingen of initialisaties nodig zijn. Als deze stappen niet worden uitgevoerd, kunnen er gegevens in het foutgeheugen achterblijven of kan de werking van bepaalde lichtfuncties beperkt zijn.

Kunnen afzonderlijke led-segmenten van een achterlicht worden gerepareerd?

In de meeste gevallen is reparatie van afzonderlijke led-segmenten niet voorzien. Moderne achterlichten bestaan uit compacte modules die zijn samengesteld uit een lichtbron, elektronica en optische componenten. Aangezien veel lampen permanent zijn ingekapseld of verlijmd, wordt bij reparaties doorgaans de volledige lampeenheid vervangen volgens de specificaties van de fabrikant.

Wat zijn de mogelijke gevolgen van beschadigde stekkerverbindingen of corrosie voor de werking van de achterlichten?

Beschadigde stekkerverbindingen of corrosie leiden niet altijd tot een volledige uitval van het achterlicht. In eerste instantie treden vaak sporadische storingen, verschillen in helderheid of het uitvallen van bepaalde lichtfuncties op. Daarom moet bij de diagnose altijd worden gecontroleerd of de stekkerverbindingen goed vastzitten en of er sprake is van corrosie, beschadigingen of binnengedrongen vocht, voordat lampen of regeleenheden worden vervangen.

Moderne achterlichten – ontwerp, technologieën en diagnose

Moderne achterlichten: Achterlichten hebben zich ontwikkeld van eenvoudige gloeilampsystemen tot elektronisch gekoppelde verlichtingssystemen die niet alleen een signaalfunctie hebben, maar ook voldoen aan eisen op het gebied van comfort, veiligheid en design.
Moderne verlichtingstechnologieën: Dankzij led-, oled- en FlatLight-technologieën en diverse optische concepten zijn homogene lichtvlakken, individuele lichtsignaturen en een gerichte lichtverdeling bij een geringe inbouwdiepte mogelijk.
Elektronische connectiviteit: Moderne achterlichten worden aangestuurd via carrosserie- en lichtregeleenheden en maken dankzij hun onderlinge connectiviteit dynamische lichtfuncties en extra comfort- en veiligheidsfuncties mogelijk.
Typische diagnose-informatie: Beschadigingen, vocht, defecte stekkerverbindingen, verschillen in helderheid of uitgevallen led-segmenten leveren al tijdens de visuele en functionele controle belangrijke aanwijzingen op voor mogelijke elektrische of elektronische storingen.
Systematische foutopsporing: Door het uitlezen van het foutgeheugen, de analyse van parameters en de componentenaansturing helpt het diagnosesysteem de werkplaats om fouten in de aansturing, de spanningsvoorziening, de bekabeling of de communicatie tussen de regeleenheden gericht te lokaliseren.

De onderstaande technische informatie en praktische tips zijn door HELLA ontwikkeld om werkplaatsen professioneel te ondersteunen bij hun werkzaamheden. De informatie op deze website mag alleen worden gebruikt door vakmensen die in de desbetreffende materie zijn opgeleid.

Het achterlicht behoort tot de belangrijkste signaalelementen van een voertuig. Het informeert andere weggebruikers over de positie van het voertuig, remmanoeuvres en veranderingen in de rijrichting en draagt zo in belangrijke mate bij aan de verkeersveiligheid.

In de afgelopen decennia heeft de technologie van achterlichten zich voortdurend verder ontwikkeld. Eenvoudige gloeilampoplossingen zijn uitgegroeid tot moderne verlichtingssystemen met led-technologie, elektronische aansturing en individuele lichtpatronen. Dit heeft niet alleen de mogelijkheden op het gebied van verlichtingstechniek vergroot, maar ook de eisen aan diagnose en foutopsporing veranderd.

Het volgende artikel beschrijft de ontwikkeling van moderne technologieën voor achterlichten - van gloeilampen en led- en oled-systemen tot de nieuwste verlichtingsconcepten. Daarnaast wordt het ontwerp, de connectiviteit en de diagnose van moderne achterlichten in de dagelijkse praktijk van de werkplaats toegelicht.

Eisen aan moderne achterlichten

De eisen die aan moderne achterlichten worden gesteld, zijn de afgelopen jaren sterk veranderd. Naast de eigenlijke signaalfunctie spelen tegenwoordig ook het ontwerp van het voertuig, de inbouwruimte en de integratie van extra lichtfuncties een belangrijke rol. Daardoor zijn moderne achterlichten aanzienlijk complexer dan vroegere systemen met gloeilampen.

Tegelijkertijd worden de eisen die aan het ontwerp van het achterlicht worden gesteld, steeds hoger. Individuele lichtsignaturen hebben een steeds grotere invloed op het uiterlijk van moderne voertuigen en leiden tot de ontwikkeling van nieuwe lichtconcepten, zoals lichtgeleiders, driedimensionale verlichtingselementen of vlakke verlichtingssystemen.

Ook de elektronica heeft steeds meer haar intrede gedaan in de achterlichten. Moderne lichtsystemen zijn vaak geïntegreerd in het voertuignetwerk en worden via regeleenheden aangestuurd en bewaakt. Dit biedt extra mogelijkheden voor lichtfuncties en diagnose. Maar tegelijkertijd worden ook de eisen aan foutopsporing in de dagelijkse praktijk van de werkplaats steeds hoger.

Ontwikkeling van de technologie voor achterlichten

Het achterlicht is de afgelopen decennia uitgegroeid van een eenvoudig signaalelement tot een complex verlichtingssysteem. Waar vroeger voornamelijk gloeilampen werden gebruikt voor de verschillende lichtfuncties, worden tegenwoordig verschillende verlichtingstechnologieën en optische concepten toegepast. De ontwikkeling gaat van klassieke gloeilampen en led- en oled-systemen tot moderne vlakke verlichtingstechnologieën.

De eerste led-achterlichten

Met de introductie van de led-technologie kwam er eind jaren negentig een ingrijpende verandering op gang op het gebied van achterlichten. Waar voorheen voornamelijk gloeilampen werden gebruikt, werden lichtfuncties steeds vaker met lichtdioden gerealiseerd.

De eerste led-achterlichten bestonden vaak uit meerdere afzonderlijke leds die direct zichtbaar aangebracht waren. Hierdoor ontstond het puntvormige lichteffect dat kenmerkend was voor veel voertuigen. In vergelijking met de gloeilamp bood de led-technologie nieuwe mogelijkheden voor het ontwerp en de indeling van de lichtfuncties.

Naarmate de led-technologie steeds meer ingang vond, werden ook de eisen aan de lichtverdeling steeds hoger. Het doel was om de afzonderlijke lichtpunten minder zichtbaar te maken en een zo homogeen mogelijk lichteffect te creëren. Dit leidde tot de ontwikkeling van verschillende optische systemen, zoals lichtgeleiders en vlakke verlichtingsconcepten.

Glasvezeltechnologieën en led-modules

Naarmate de led-technologie zich verder ontwikkelde, ontstonden er nieuwe mogelijkheden voor het ontwerp van achterlichten. In plaats van afzonderlijke zichtbare lichtpunten kwam steeds meer de nadruk te liggen op homogene lichtvlakken en doorlopende lichtcontouren.

Om dit te bereiken, worden in moderne achterlichten vaak leds gecombineerd met optische lichtgeleidingssystemen. Het door de leds geproduceerde licht wordt daarbij door transparante optische elementen geleid en gelijkmatig over het gewenste verlichtingsoppervlak verspreid. Hierdoor kunnen smalle lichtstroken, driedimensionale lichtbeelden of grote verlichte oppervlakken worden gerealiseerd.

Ook de optische systemen werden doorlopend verder ontwikkeld. Naast klassieke reflectorconcepten worden tegenwoordig onder andere prisma-lichtgeleiders, Glowing Body-concepten of zogenaamde EdgeLight-systemen toegepast. Het doel van deze ontwikkelingen is een zo gelijkmatig mogelijke lichtverdeling en een grote vrijheid bij het ontwerpen van moderne achterlichten.

De gebruikte optiek beïnvloedt daarbij zowel het uiterlijk als de lichtverdeling van het achterlicht. De basis van alle systemen blijft echter de led als eigenlijke lichtbron. De optische componenten zijn in belangrijke mate bepalend voor de manier waarop het licht binnen de lamp wordt geleid en over het gewenste verlichtingsoppervlak wordt verspreid.

Optisch concept	Werkingsprincipe	Typisch lichteffect
Reflectorconcept	Lichtverdeling via reflectoroppervlakken	Punt- of segmentvormige lichtsignaturen
Prisma-lichtgeleiders	Lichtgeleiding binnen een staafvormige lichtgeleider met lichtuitstraling via prisma’s	Lijnvormige lichtsignaturen
Glowing body	Homogene lichtverspreiding via een driedimensionaal verlichtingselement	Driedimensionale, gelijkmatig verlichte vlakken of vormen
Edgelight	Lichtgeleiding binnen een lichtgeleider met lichtuitstraling aan de voorrand	Smalle lichtcontouren en precieze lichtlijnen

Dynamische lichtfuncties

Dankzij het toenemende gebruik van led-achterlichten ontstonden er nieuwe mogelijkheden voor de weergave van lichtfuncties. Omdat leds elektronisch kunnen worden aangestuurd, kunnen afzonderlijke lichtsegmenten gericht worden geactiveerd of kan hun helderheid worden aangepast.

Hierdoor konden voor het eerst dynamische lichtfuncties worden gerealiseerd. Een bekend voorbeeld zijn dynamische richtingaanwijzers, waarbij de knipperfunctie wordt weergegeven door meerdere lichtsegmenten achtereenvolgens aan te sturen in de gewenste rijrichting. Ook individuele lichtontwerpen en lichteffecten bij het ontgrendelen of vergrendelen van het voertuig zijn dankzij de elektronische aansturing van moderne achterlichten mogelijk geworden.

Naast esthetische aspecten dragen dynamische lichtfuncties bij aan de zichtbaarheid van voertuigen in het wegverkeer. Ook het ontwerp van de elektronische aansturing en de integratie van de achterlichten in de voertuigarchitectuur moeten aan steeds hogere eisen voldoen.

Oled-achterlichten

Met de introductie van de oled-technologie (Organic Light Emitting Diode) werd de ontwikkeling van moderne achterlichten uitgebreid met een nieuw verlichtingsconcept. In tegenstelling tot leds, waarvan het licht via optische systemen wordt verspreid, produceren de oled-elementen zelf een gelijkmatige lichtuitstraling over het hele oppervlak.

Hierdoor kunnen bijzonder homogene lichtvlakken met een geringe inbouwdiepte worden gerealiseerd. Afzonderlijke oled-segmenten kunnen bovendien onafhankelijk worden aangestuurd, waardoor verschillende lichtsignaturen en animaties mogelijk zijn. Hierdoor ontstaan weliswaar nieuwe ontwerpmogelijkheden, maar worden tegelijkertijd hogere eisen gesteld aan de constructie en de elektronica van het achterlicht.

FlatLight-technologie

De FlatLight-technologie is een nieuw optisch concept voor led-achterlichten. Bij de FlatLight-technologie zorgen micro-optische structuren ervoor dat het door leds geproduceerde licht gericht en gelijkmatig over het oppervlak van een bijzonder vlak optisch element wordt verdeeld.

De micro-optische structuren die voor de lichtverdeling worden gebruikt, zijn kleiner dan een zoutkorrel. Hierdoor kan het licht binnen het vlakke optische element gelijkmatig over het lichtoppervlak worden verdeeld.

In tegenstelling tot de oled-technologie blijft de led de eigenlijke lichtbron. FlatLight maakt daarmee gebruik van de bekende eigenschappen van moderne leds en combineert deze met een bijzonder vlak ontwerp. Zo kunnen homogene lichtvlakken worden gerealiseerd bij een tegelijkertijd geringe inbouwdiepte.

De FlatLight-technologie wordt inmiddels ook in serievoertuigen toegepast. Een voorbeeld van serieproductie is de Nissan Qashqai, waarvan het achterlicht is uitgerust met FlatLight-elementen. Daarmee vertegenwoordigt FlatLight een nieuwe ontwikkelingsfase in moderne led-achterlichten.

Van de lichtbron tot het elektronische systeem

Connectiviteit van moderne achterlichten

Moderne led-achterlichten maken tegenwoordig integraal deel uit van de voertuigelektronica. De aansturing gebeurt doorgaans via een carrosserieregeleenheid zoals de Body Control Module (BCM). Deze regelmodule verwerkt de verschillende ingangssignalen en stuurt de afzonderlijke lichtfuncties aan op basis van de rijsituatie.

De ingangssignalen zijn onder andere het indrukken van het rempedaal, het inschakelen van de richtingaanwijzer of het inschakelen van de achteruitversnelling. Bovendien wisselen de regeleenheden hun gegevens uit via de bussystemen van het voertuig. Zo kunnen bijvoorbeeld signalen van de ABS-/ESP-regeleenheid worden gebruikt voor de aansturing van de Emergency Stop Signal-functie (ESS). Afhankelijk van de uitrusting van het voertuig kunnen er nog andere regeleenheden betrokken zijn bij de aansturing van afzonderlijke lichtfuncties. Door de regeleenheden met elkaar te verbinden, kunnen niet alleen de lichtfuncties worden aangestuurd, maar is ook gerichte diagnose van elektrische en elektronische storingen mogelijk.

Ingangssignalen	Informatie van de regeleenheid	Functies van het achterlicht
1 Schakelaar voor richtingaanwijzer	5 Motorbesturing	8 Remlicht
2 Schakelaar voor achteruitversnelling	6 Airbagregeleenheid	9 Achteruitrijlicht
3 Lichtschakelaar	7 ABS-/ESC-regeleenheid	10 Achterlicht
4 Remlichtschakelaar		11 Richtingaanwijzers
		12 Mistachterlicht

Comfort- en veiligheidsfuncties

De toenemende connectiviteit van moderne voertuigen heeft ertoe geleid dat de achterlichten ook steeds meer functies hebben gekregen. Naast de klassieke lichtfuncties zoals achterlicht, remlicht, richtingaanwijzer of achteruitrijlicht ondersteunen moderne led-achterlichten tegenwoordig diverse comfort- en veiligheidsfuncties. De aansturing gebeurt op basis van de betreffende rijsituatie en de informatie die door de bovenliggende regeleenheden wordt verstrekt.

Een veelgebruikte veiligheidsfunctie is de Emergency Stop Signal-functie (ESS). Afhankelijk van de voertuigfabrikant gaan de remlichten bij een krachtige remmanoeuvre bijvoorbeeld feller branden of opvallend knipperen om achteropkomende weggebruikers extra te waarschuwen. De concrete werking van deze functie is afhankelijk van de betreffende voertuig- en systeemarchitectuur en van de geldende wettelijke voorschriften.

Daarnaast beschikken veel voertuigen over comfortfuncties zoals Welcome- en Leaving-Home-functies. Bij het ontgrendelen of het verlaten van het voertuig worden bepaalde lichtfuncties automatisch geactiveerd of aangevuld met korte lichtanimaties. Ook worden bij veel voertuigen dynamische richtingaanwijzers gebruikt. Hierbij worden meerdere led-segmenten achtereenvolgens aangestuurd, waardoor een dynamisch knipperpatroon ontstaat.

Moderne verlichtingstechnologieën zoals oled of FlatLight maken het bovendien mogelijk om complexere lichtsignaturen en lichtanimaties te realiseren. Hierdoor kunnen extra lichtfuncties worden gecombineerd met de klassieke verlichtingsfuncties van het achterlicht.

Diagnose in de dagelijkse praktijk van de werkplaats

Visuele en functionele controle

De diagnose van moderne achterlichten begint met een visuele en functionele controle van het voertuig. Al tijdens dit proces kunnen veel storingspatronen worden herkend zonder dat er meet- of diagnoseapparatuur aan te pas komt. Naast de behuizing van de lamp moeten ook de stekkerverbindingen, kabels en afdichtingen worden gecontroleerd op beschadigingen of binnendringend vocht.

Vervolgens moeten alle lichtfuncties worden gecontroleerd. Dit zijn onder andere het achterlicht, het remlicht, de richtingaanwijzers, het achteruitrijlicht en het mistachterlicht. Bij voertuigen met uitgebreide lichtfuncties wordt bovendien aanbevolen om te controleren of de dynamische richtingaanwijzers, de Welcome- en Leaving-Home-functies en eventuele lichtanimaties naar behoren werken. Onregelmatigheden in het lichtbeeld, verschillen in helderheid of defecte led-segmenten kunnen al eerste aanwijzingen zijn voor elektrische of elektronische storingen.

Video

In deze video kijken we naar verschillende achterlichten en laten we zien hoe verlichtingstechnologieën van elkaar verschillen qua ontwerp, lichtverdeling en uiterlijk.

Diagnose met het diagnosesysteem

Moderne achterlichten zijn geïntegreerd in het boordnet van het voertuig en worden, afhankelijk van de voertuigarchitectuur, aangestuurd via de boordnetregeleenheid of andere lichtregeleenheden. Met behulp van een diagnosesysteem kunnen foutmeldingen in het geheugen, de huidige bedrijfsstatus en afzonderlijke lichtfuncties worden gecontroleerd. Op die manier kan de oorzaak van een storing gericht worden vastgesteld, voordat er verdere elektrische of elektronische controles nodig zijn.

Storingsgeheugen uitlezen

Met het diagnosesysteem kunnen de foutcodes die in de betreffende regeleenheden zijn opgeslagen, worden uitgelezen en gewist. De gegevens in het foutgeheugen geven een eerste indicatie of er sprake is van een storing in de aansturing van de achterlichten, de spanningsvoorziening, de bekabeling of de communicatie tussen de regeleenheden. Voordat het foutgeheugen wordt gewist, moeten de gegevens worden gedocumenteerd en worden beoordeeld aan de hand van de klacht over het voertuig.

Parameters uitlezen en beoordelen

Door het opvragen van parameters kunnen de actuele bedrijfstoestand en de ingangssignalen van de achterlichtaansturing in realtime worden weergegeven. Afhankelijk van de voertuigfabrikant kunnen bijvoorbeeld de schakelstanden van het achterlicht, het remlicht of het mistachterlicht, evenals andere statusinformatie, worden uitgelezen. Door de parameters te vergelijken met de geactiveerde lichtfuncties kan worden gecontroleerd of de regeleenheid de betreffende signalen verwerkt en het achterlicht correct aanstuurt.

Componentenaansturing uitvoeren

Via de componentenaansturing kunnen afzonderlijke lampen of groepen lampen gericht worden aangestuurd. Op deze manier kan worden gecontroleerd of de bovenliggende regeleenheid de betreffende uitgangen correct aanstuurt en of het achterlicht naar behoren functioneert. De actuatordiagnose helpt daarbij om fouten in de aansturing, de bekabeling of het achterlicht gericht te lokaliseren.

Conclusie

De ontwikkeling van het achterlicht geeft de overgang weer van een pure signaallamp naar een verbonden elektronisch systeem. Moderne verlichtingstechnologieën zoals led, oled of FlatLight breiden de mogelijkheden op het gebied van lichtontwerp uit en maken extra comfort- en veiligheidsfuncties mogelijk. Naarmate de digitalisering en connectiviteit van voertuigen toenemen, zullen achterlichten in de toekomst nog meer worden geïntegreerd in de voertuigarchitectuur en steeds meer deel uitmaken van intelligente verlichtings- en communicatiesystemen. Hierdoor worden ze een steeds belangrijker onderdeel van moderne voertuigconcepten.

Meer informatie over voertuigverlichtingssystemen, verlichtingstechnologieën en diagnoseprocedures vindt u op onze themapagina Voertuigverlichting in de HELLA Tech World:

https://www.hella.com/techworld/nl/techniek/verlichting/

De verschillende diagnosemogelijkheden zijn bij wijze van voorbeeld weergegeven voor het diagnoseapparaat mega macs S20. De testdiepte en het aantal verschillende functies kunnen afhankelijk van de voertuigfabrikant en de systeemconfiguratie van de besturingseenheid variëren. Schema's, foto's en beschrijvingen zijn bedoeld om de tekst van het document nader toe te lichten en visueel te verduidelijken en kunnen niet worden gebruikt als basis voor voertuigspecifieke reparaties.

FAQ - Veelgestelde vragen

Helemaal niet nuttig

Zeer nuttig

Onderdelenzoeker

Kenteken Handmatige voertuigidentificatie OE-nr.

Onderdelenzoeker

Eenvoudige voertuigidentificatie met Kenteken Bepaal ook de reserveonderdelen met OE-nummers Gedetailleerde productinformatie Vind groothandels bij u in de buurt